Açık Gazete
23 Ağustos 2014  Cumartesi 
Endonezya'da kadın hakları?
GÜLSEREN TOZKOPARAN - Kulağımıza ne kadar garip gelse de çok eşli evlilik bazı ülkelerde hala yasal. Endonezya’da bu ülkeler arasında bulunuyor. İslami Aile Yasasını benimseyen ülkede (çokeşlilik) poligami yani çok eşli evlilik yasalarda yerini almış.
10-02-2013, Pazar
En fazla 4 kadınla evliliğe izin veren ve neredeyse kadın haklarını yok sayan İslami Aile Kanunu içinde yeni bir Evlilik Kanunu çıkarılmış. 1974 yılında yürürlüğe giren yasa çok eşli evliliğe bazı sınırlamalar ve kurarllar koymuş kadınları korumak adına.

1974 yılında yürürlüğe giren kanuna göre; eğer bir eş kısır, engelli, tedavi edilemeyen bir hastalığı varsa veya eş olarak görevlerini yerine getiremiyorsa kocası yeniden evlenebilir.

Yeni bir eş almak isteyen koca eşleri arasında ayrım yapmadan onlara adil davranmalı, ekonomik olarak onlara yetebilmeli ve yeniden evlenmeden önce ilk karısından mutlaka izin almalıdır. 2. veya 3. kez evlenmek isteyen kişi devlet memuru ise çalıştığı yerdeki en üst amirden izin almalıdır. Amir; onun eşlerini geçindirecek kazancı olduğu yolunda bir belge imzalamalıdır.

1974 yılında yürürlüğe giren yasa temel olarak, çocuk yaşta evliliklere sınırlama getirmiş ve yaş sınırı koymuş. Sözgelimi kızların evlenebilmeleri için 16 yaş ve üstü olması gerektiğini vurgulanmış. Eşler arasında eşitlik yani karı kocaya eşit haklar tanımaya çalışmış ve yalnızca kocanın boşamasına sınır koymuş. Bu maddelere uymayanlara da 7.500.000 Rp para cezası yükümlülüğü getirilmiş.

SMS ile eş boşama

Sözde kadınların haklarını korumak için getirilen bu yasa bugünlerde tekrar tartışılmaya açıldı ve yasanın tekrar gözden geçirilmesi ve yenilenmesi isteniyor çeşitli kuruluşlar tarafından. Buna sebep ise bir politikacı olan Bölgesel Meclis Başkanı Fikri Aceng isimli şahsın 17 yaşında bir geç kızı resmi nikahsız 2. eş olarak almasından 4 gün sonra gönderdiği sms ile boşaması oldu.

Yasadaki boşuklar

Kadınlara Karşı Ulusal Şiddet Komisyonu yaptığı açıklamada “ Kadınların yararına olan bir “çok eşli evlilik kurumu” olamayacağını, 1.eş korunursa 2. eşin mağdur olacağını ya da tam tersi 2. eş korunursa 1. eşin mağdur olacağını ve böyle bir durumun hiçbir kadına bir yarar getirmeyeceğini ifade etti. Hükümetin bu yasanın ayrımcı bir yasa olduğunu anlamaktan uzak olduğunu belirten Komisyon yasadaki bazı boşluklara ve çelişkilere de dikkat çekti.
Sözgelimi yasanın kızların 16 yaşın üstünde evlenmesine izin verirken 2002 Çocukları Koruma Yasasında 18 yaşına kadar her bireyin çocuk olarak tanımladığını vurguladı. Ayrıca “eş olarak sorumluluklarını yerine getirmeyen kadın” tanımındaki sorumlulukların neleri kapsadığının da belirsiz olduğuna dikkat çeken Komisyon 2012 yılında 96 evlilik kapsamlı suç işlendiğini bunların 41’nin zina, 20’sinin ise 1.eşin izni olmadan 2. eş alınması olduğunu, bunların ise fiziksel ve ruhsal acılara yol açarak ekonomik olarak da zorluklar yaşattığını ifade etti.


Yazarımız Gülseren Tozkoparan, Endonezya’da...

Komisyon 2011 yılında kadına karşı uygunan 119.107 şiddet olayının %95’ini ev içinde uygulanan şiddetinin oluşturduğunu bildirdi. Ev içi şiddetin artmasının çok eşli evliliğin bir sonucu olduğunu bildiren Komisyon ulusun yarısının evliliğini Yerel Diyanet İşleri Kurumlarına kayıt ettirmediğini de vurguladı.Bunun ise kadınların hala kayıtlı evliliğin önemini anlamadıklarını gösterdiğini halbuki evliliklerini kayıt ettirerek kendilerini ev içinde işlenen suçlara karşı korumaya almalarının önemine değindi.

Çok eşli evlilik yasası yeniden düzenlenmeli

Kanunun kocalara bazı yükümlülükler getirdiğini ve cezai karşılığı olmasına karşın bugüne kadar bu yükümlülükleri yerine getirmeyen hicbir kocaya karşı yasal bir ceza uygulanmadığına dikkat çekildi. SMS ile boşama olayını gerçekleştiren Aceng’i referans göstererek kanundaki düzensizliklerin bu kanunun uygulanmasını zorlaştırdığını belirten Komisyon yetkilisi Hükümeti acil olarak gerekli değişiklikleri yapmaya çağırdı.

Cumhurbaşkanı Susilo Bambang Yudhoyono ise Aceng’in görevden alınması için yasal sürecin başlatılmasını düşünüyor.

Türkiye, Tunus ve Lübnan ‘daki Druze mezhebinde çok eşlilik yasal değil.










YORUMLAR
Son 5 Yorum
Misafir | 17-11-2013 19:35:55
Aslında Bende Gidip 2inci eşiimi Endonezya dan Almayı düşünüyorum Baya Terbiyeli Zeki hatunlar var kapalıdırlar
ayşegül ortakçı | 15-02-2013 13:28:40
Ellerine sağlık Gülseren abla açıklayıcı ve öğretici tanıtıcı bu güzel yazı için ve de tebrik ederim başarıyla ve nihayet asıl mesleğnini yapabileceğin yeni işin için sevgiyleeeee
Nuray Göksu | 15-02-2013 10:22:13
Endonezyada kadın haklarının bu kadar kısıtlı olduğunu bilmiyordum.Ellerine sağlık çok güzel açıklayıcı olmuş.
Atilla  CUMBUL | 12-02-2013 11:47:15
geçen yıl ve bu yıl en çok konuşılan konular ne yazıktır ki, "kadın ve şiddet" oldu kabus gibi bir yıl geçirdik ve devam ediyoruz da. "kadının adı yok " sözü geçerliliğini koruyor hala .
nilgun tutal | 10-02-2013 18:19:20
eline saglik. uc denemedir bir seyler yazarken yazdiklarimi kaybettim... daha cok yaziya