30 yıldır atık deposuna dönüşen barajın sularını halka içirecekler!

YUSUF YAVUZ / AÇIK GAZETE – Sanayi ve evsel atıklar ile üzerinde kurulu balık çiftlikleri tarafından yıllardır kirletilen Karacaören Barajından Antalya’ya içme suyu sağlayacak proje 26 Şubat’ta yeniden ihaleye çıkarılıyor…

Antalya’nın içme suyu ihtiyacını karşılamak için Isparta ve Burdur illeri sınırlarında yer alan Karacaören Barajından su taşınması için 2014’te temeli atılan ancak yarım kalan isale hattı yeniden ihaleye çıkarılacak. Yaklaşık yüzde 25’i tamamlanan 43 kilometrelik isale hattı ile Varsak Mahallesinde yapılması planlanan arıtma tesisinin ihalesi 26 Şubat tarihinde Ankara’da DSİ Genel Müdürlüğü’nde yapılacak. Geçmişte toplu balık ölümleriyle gündeme gelen Karacaören Barajı’nın suları, balık çiftlikleri ve evsel atıklar yüzünden ağır kirlilikle karşı karşıya. Antalya Büyükşehir Belediyesi Eylül 2017’de yaptığı açıklamada, Karacaören Barajı yerine Manavgat Oymapınar Barajından su temin edilmesi yönünde proje çalışması yapıldığı kaydedilmişti.

KARACAÖREN’DEN SU TEMİNİ İÇİN 26 ŞUBAT’TA İHALE YAPILACAK

Antalya’da yıllardır tartışma konusu olan Karacaören Barajından içme suyu temini projesi yeniden ihaleye çıkarılıyor. Toplam 43 kilometrelik isale hattı ve arıtma tesisinden oluşan Karacaören 2 Barajı İçme Suyu Projesi için 26 Ocak’ta DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı’nda ihale yapılacak. İhale kapsamında yapılacak işler arasında 2014’te yapımına başlanan ancak 13 kilometrelik kısmı tamamlandıktan sonra yüklenici firma ile sözleşmenin sonlandırılmasının ardından yarım kalan isale hattı ile su alma yapısı ve 1 arıtma tesisi bulunuyor.

2014’TE İKİ BAKANIN TEMELİ ATTIĞI PROJE 2017’DE SONLANDIRILMIŞTI

Antalya’nın içme suyu ihtiyacını 2045 yılına kadar karşılayacağı belirtilen Karacaören projesi baraj suyunun kirliliği yüzünden geçtiğimiz yıllarda da tartışma konusu olmuştu. 2014 yılında dönemin Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu ile dönemin Avrupa Birliği Bakanı ve Başmüzakereci Mevlüt Çavuşoğlu’nun katılımıyla temeli atılan Karacaören su temini projesini ECETAŞ İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş üstlenmişti. Ancak Mayıs 2017’de DSİ firma ile yapılan 138.4 milyon TL’lik sözleşmeyi sonlandırdı.

KARACAÖREN II HES’TEN ARITMA TESİSİNE SU ÇEKİLECEK

Yeniden ihale edilerek yaklaşık 2,5 yılda tamamlanması beklenen proje ile Karacaören II HES’ten Varsak’taki arıtma tesisine 2,5 metre çapındaki çelik borularla su çekilmesi planlanıyor. Arıtma işleminin ardından içme ve kullanma suyu olarak kullanılması planlanan Karacaören Barajı’nın ana kaynağı olan Aksu Çayı ile baraja dökülen Isparta Çayı ve Kovada çayları yıllardır ağır bir kirlilikle boğuşuyor.

KARACAÖREN BARAJI BALIK ÖLÜMLERİYLE GÜNDEME GELMİŞTİ

Yaz aylarında zaman zaman balık ölümlerinin görüldüğü Karacaören Barajının sularının tarımsal üretimde bile kullanılmasına karşı çıkan uzmanlar, içme suyu olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğunu savunuyor. 2017 yılında konuyu gündeme getiren haberimizin ardından bir açıklama yapan Antalya Büyükşehir Belediyesi, projeyi sahiplenmemiş ve sürecin DSİ tarafından yürütüldüğüne işaret etmişti:

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KARACAÖREN PROJESİNİ SAHİPLENMEMİŞTİ

Karacaören Projesi DSİ 13. Bölge Müdürlüğü tarafından yürütülmekte olup, plan, proje ve imalat aşamalarında Kurumumuzun herhangi bir dahli bulunmamaktadır. Bu suyun içme ve kullanma suyu olarak temini ve iletilmesine ilişkin tüm çalışmalar DSİ tarafından gerçekleştirilmekte olup; işin yüklenicisi ile DSİ sözleşmesini sonlandırmıştır. 15.10.2014 tarihinde DSİ Genel Müdürlüğü ile ASAT Genel Müdürlüğümüz arasında yeniden yapılan protokol neticesinde Manavgat içme suyu temin ve arıtma tesisleri devir alınmıştır. Ayrıca Oymapınar Barajından 13,5 m³/sn debi ile su temini hakkımız bulunmaktadır. Bu kapsamda proje çalışmalarında son aşamaya gelinmiş olup projelerin bitirilmesine takiben inşaat faaliyetlerine başlanacaktır. Kurumumuz kentimizin temiz, sağlıklı ve sürdürülebilir kaynaklardan içme ve kullanma suyu ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla çalışmalarına hızla devam etmektedir.”

SİYANÜRDEN ARSENİĞE, KURŞUNDAN CİVAYA METAL KİRLİLİĞİ

DSİ tarafından ihaleye çıkarılacak olan proje kapsamında yapılan su analizlerine göre Karacaören Barajı’nda siyanürden arseniğe, kurşundan civaya, çinkodan bakıra birçok başlıkta metal kirliliği bulunuyor. İhale dosyasında da yer alan Arıtma Tesisi Kesin Raporu’na göre barajın sularındaki kirlilik İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik’e göre sınır değerlerin altında yer alıyor.

ARITMA TESİSİ RAPORU: ‘ÖN OZONLAMA İLE ARITILACAK’

Barajın sularında yapılan değerlendirmede kimyasal oksijen ihtiyacının litrede 48 mg olarak belirlendiği bilgisine yer verilen raporda, “Bu kirliliğin nedeni de balık çiftlikleri olduğu düşünülmektedir. Ön ozonlama ile arıtımı sağlanacaktır” ifadelerine yer veriliyor.

KARACAÖREN BARAJ GÖLÜ YAKLAŞIK 30 YILDIR KİRLETİLİYOR

İnşasına 1977 yılında başlanan, 1990-93 yıllarında ise işletmeye alınan Karacaören Barajı ve HES’in yapımında içme ve kullanma suyu amacı taşınmadığı için su toplama havzasında bir koruma önlemi de bulunmuyordu. Baraj gölü içinde ve göle karışan akarsular üzerinde açılan çok sayıda endüstriyel balık çiftliği ile Isparta’daki Deri Organize Sanayisinin atıkları Karacaören için yıllardır en önemli kirlilik kaynağı. Barajın su toplama havzasında Isparta’nın Eğirdir ve Sütçüler ilçeleriyle, Burdur’un Ağlasun ve Bucak ilçelerine bağlı çok sayıda yerleşim bulunuyor.

2017’DE GÖLÜ KORUMAK İÇİN ÖZEL HÜKÜMLER ÇIKARILDI

Antalya için içme suyu temin edilmesi gündeme geldikten sonra Tarım ve Orman Bakanlığı’nca 2017 yılında Karacaören Barajının sularının korunmasına yönelik Özel Hükümler getirildi. Buna göre barajın su toplama havzasını oluşturan bölgede organik tarıma geçilmesi, yeni balık çiftliğine izin verilmemesi, havzadaki su kaynaklarına atık bırakılmaması, tüm havzada arıtma sistemine geçilmesi ve madencilik faaliyetlerinin denetim altına alınması gibi hükümler yer alıyor.

BARAJIN SU TOPLAMA HAVZASINDA ONLARCA MERMER OCAĞI VAR

Ancak uzmanlara göre yaklaşık 30 yıldır denetimsizce kirletilen Karacaören Baraj Gölü için çıkarılan özel hükümlerin uygulanabilmesi olanaksız görülüyor. Özel Hükümlerin çıkarılmasının üzerinden dört yıl geçmiş olmasına rağmen kirliliğin önlenmesi konusunda yol alınmadığına işaret edilirken barajın koruma kuşağı içinde halen madencilik ruhsatı verilmesi endişeleri haklı çıkarıyor. Barajın su toplama havzasında halen faaliyetini sürdüren çok sayıda mermer ocağı bulunuyor.

ÖZEL HÜKÜM KURALLARI MADEN FİRMASININ İNSAFINA TERK EDİLDİ

Karacaören 1-2 Baraj Gölleri Özel Hükümleri’ne göre Uzak Mesafeli Koruma Alanı sınırları içinde yer alan bir mermer ocağına 26 Ocak 2021 tarihinde Isparta Valiliği’nce ÇED Gerekli Değildir verildi. CFG Mad. San. Ve Tic. A.Ş. adlı özel bir firma tarafından işletilecek olan mermer ocağı için hazırlanan proje tanıtım dosyasında, ilgili firmanın içme suyu kaynağını kirletmeyeceğine dair taahhütlerine yer verilerek şöyle deniliyor: Söz konusu faaliyet alanı Karacaören 1-2 Baraj Gölleri Özel Hükümleri kapsamında ‘Uzak Mesafeli Koruma Alanı’nda (Maksimum su kotundan itibaren yatayda 1000 m Havza sınırı) kalmaktdır. Söz konusu özel hükümler kapsamında maden arama ve işletme dönemleri ile sonrasında uyulması gereken hususlar, doğaya yeniden kazandırma faaliyetleri, kullanılan yolların bakımı gibi madencilik faaliyetlerine ilişkin detaylı hükümler ile havzada yapılacak herhangi bir faaliyette uyulması gereken genel hükümler yer aldığından, faaliyetin inşaat, işletme ve sonraki dönemlerinde Karacaören 1-2 Baraj Gölleri Özel Hükümlerine uyulması ve uyulacağını beyan ve taahhüt ederiz.”

Önceki haberKapitalizm ve spekülasyon: Tesla, Elon Musk ve Bitcoin 
Sonraki haberKapitalizmin yeni sorunu: Yaşlılık ve yaş ayrımcılığı
Yusuf Yavuz
YUSUF YAVUZ (GAZETECİ-YAZAR) Isparta, Sütçüler'de doğdu. 1990’da edebiyatla ilgilenmeye başladı. Deneme ve inceleme tarzındaki ilk yazıları 1996 yılında 'Atatürkçü Ses' Dergisi’nde yayımlandı. Aynı yıl yerel ölçekte yayın yapan kanallarda 'Dönence' başlıklı radyo ve televizyon programları hazırlayıp sundu. 1999 yılında Antalya'da kurulan Müdafaa-i Hukuk Dergisi’nde yazmaya başladı. 2001’de Gazete Müdafaa-i Hukuk’ta Muhabir-Temsilci olarak görev aldı. Daha sonra adı 'Yeniden Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk' olan dergiyle bağını temsilci-yazar olarak sürdürdü. 2001-2007 yılları arasında Kaş Kitap Şenliğini organize ederek başta çocuklar ve gençler olmak üzere yöre insanının kültür, sanat ve edebiyat çevreleriyle buluşmasını sağladı. 2005 yılında Muğla ve Antalya arasındaki sahil bandında yaşanan yabancılara toprak satışına ilişkin yaptığı araştırmalar önemli etkiler yarattı. Deneme, inceleme, röportaj, düz yazı, haber ve yorumları; Cumhuriyet Akdeniz, Odatv, Yeni Harman, Edebiyat ve Eleştiri, Yolculuk, Evrensel, Atlas, Magma, Aydınlık, Birgün, Açık Gazete gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı. Antalya merkezli VTV Televizyonunda, Pelin Gel Ağan'la birlikte 'İki Ağaç İçin' adıyla 16 bölümden oluşan bir program hazırlayıp ve sundu. Kanal V Televizyonunda, Biyomühendis Çağlar İnce ile birlikte, Yörük kültürünü ve tarihsel köklerini ele alan 'Islak Çarıklar' adlı belgesel haber programı hazırlayıp sundu. Araştırma yazılarından bazıları, 'Yer Bize Çimen Verdi' ve 'Darağacına Takılan Düşler' adıyla belgesel filmlere de konu olan Yavuz, şu sıralar 'Islak Çarıklar' adlı bir belgesel haber programı için çalışmalarını sürdürüyor. Ağırlıklı olarak arkeoloji, çevre, kentsel dönüşüm ve tarım konularını ele alan çalışmalar yapmayı yazılı ve görsel medyada sürdüren Yavuz, yıkım politikalarıyla tarımdan hayvancılığa, kültürden mimariye kırsal yaşamın dönüşümünü ele alan araştırma yazılarıyla tanınıyor. Ziraat Mühendisleri Odası Basın Ödülü, Çağdaş Gazeteciler Derneği Belgesel ödülü, Türkiye Ziraatçılar Derneği Tarım ödülü, Kubaba Derneği kültür hizmeti ödülü'nün yanı sıra Türkiye Ormancılar Derneği gibi çeşitli meslek odası, kurum ve kuruluşlar tarafından ödüle layık görülen Gazeteci Yusuf Yavuz, Likya'dan Teke yöresine uzanan coğrafyadaki su kültürüne ilişkin uluslararası bir sanat projesinin de danışmanlığını ve metin yazarlığını üstleniyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.