Ansiklopedist Faruk

SERDAR MÜTEFERRİKA SERHATLI – Herkes yazsın diye bekledim, yoksa ben Açık Gazete’nin kurucusu, gazeteci dostum Faruk Eskioğlu’nun son hacimli çalışması üzerine hiç yazmaz mıydım?

Bir gazetedeki yazar aynı gazetenin ekibinden birisine ait eseri överek anlatmayı en sona bırakmalıdır.

Bugüne kadar gecikmemin nedeni budur!

Eskioğlu’nun üstünde 8 yıllık göz nûru, el emeği, sabır ve kahır gerektiren 3 ciltlik kocaman, ansiklopedik çalışmasına bir mersiye hediye edemediğimden ötürü içim içimi yemedi mi sanıyorsunuz; ama yapmadım. 

Gazetecilik ahlakı bunu gerektiriyordu; ustalarımızdan böyle öğrendik.

Evvela Faruk’u başka dostlarımız dışarıdan alkışlasın, sonra bize, biz Açık Gazete yazarlarına sıra gelsin istemiştim.

Alkışlar geldi; geliyor…

Şimdi söz benimdir.

Fransa’da 18.yüzyılın Aydınlanmacı hareketinde entelektüelizmin önemli isimlerinden Diderot, D’alembert, Montesquieu, Condillac ve tabii J.J.Rousseau’yu ansiklopedist olarak tanıyan siyasi düşünce tarihi bu isimleri yere göğe koymaz. 

1731’den 1777’ye kadar süren ansiklopedi yayınlama çabasına sonradan katılanlar, ayrılanlar, kavgalı döğüşlü kalanlar, kırılıp küsenler oldu ama Fransız Ansiklopedistleri adıyla siyasi tarihe büyük damga vurdular. 

Fransız İhtilalinde Jakoben aydın hareketinin kökleri, ararsanız, bu ansiklopedinin fasiküllerindedir. 

Encyclopédie, ansiklopedi yazmak kahırlı, çileli bir iştir; sözlük hazırlamaya da benzemez. En ufak ayrıntıyı kaçırmayacaksın, bilgiyi tam, yeterli ve bilimsel ölçütlerde vereceksin. 

Bu işe soyunan babayiğit yazar sayısı o yüzden bir elin parmakları kadardır. Ansiklopedi her zaman genel bilgi üzerine olmaz, Faruk’un yaptığı gibi bazen belli bir alana yoğunlaşır, konularını özel bir odak noktasında toplar. 

Faruk, bana kalırsa son çalışmasını bir ansiklopedist olarak yazmıştır.

Faruk Eskioğlu, ¨Londra’da Bizim’Kiler¨ başlığıyla geçtiğimiz aylarda yayınladığı 3 ciltlik, yanlış toplamadıysam 1200 sayfaya ulaşan kocaman, dev bir çalışmayla okurlarını selamladı. 

Onun, yıllar evvel yayınlanmış bir romanını da hatırlayalım: ¨Aşkolsun, Adı Aşk Olsun¨

İngiltere’deki sürgün Türk Soluna yer verdiği bu romanıyla Faruk Eskioğlu’nun edebiyattaki kalem kıvraklığına tanık olmuştuk. Bekledik ama arkası gelmedi. Belki zamanı değildir, tekrar roman yazar ve bizleri daha fazla bekletmez. 

Ancak beklemediğimiz biçimde, Londra’yı mesken eylemiş Türk ve Kıbrıs Türkü ahalinin âdeta şeceresini çıkartırcasına onların hayat hikâyeleriyle bezenmiş, fotoğraf ve görsel malzemeyle donatılmış muhteşem bir çalışmayı kitaplaştırıp karşımıza çıktı. 

Londra’dan yolu geçmiş Genç Osmanlılar, Jön Türklere kadar uzanan bir tarihçe var şimdi elimizde; bugünün, aktüel isimleriyle birlikte…

Kuşe kâğıt, ansiklopedik boy ve standartta basılı eser tam anlamıyla bir mikro-tarih ve tarihsel sosyoloji çalışması sayılmalıdır. Sözlü-görsel tarihe dayalı pek çok kişisel ve aile hikâyesi, iş dünyasına ve sendikalist mücadeleye, dernekleşmeye, sosyal örgütlenmelere ait unutulmuş ayrıntılar burada derli topludur; böylece elimizin altındadır.

Arşive, kanıt ve belgelere dayanması zaten kaçınılmazdır. Bu yönüyle hem Londra üzerinden Türk-Kıbrıs ve yabancılar üzerine çalışacak akademisyenlere bir başvuru kaynağı hem Faruk Eskioğlu’nun tercih ettiği vurguyla söylersek ¨topluma¨ hizmet eden bir eserdir.

Abdullah Öcalan ile Abdülhak Hamit Tarhan’ı aynı fihristte bulabileceğinz, A-Z taramasıyla pek çok çarpıcı isimle karşılaşıp, ¨A-aaa, bak kimler oradaymış!¨ diye hayret ve merakınıza  galep çalacak büyüklü küçüklü ayrıntılar Faruk’un eserinde sizleri bekliyor. Şimdiden Türk üniversitelerinin kütüphanelerine kadar girdiğini, örneğin Türk akademisinin saygın okullarından Özyeğin Üniversitesi Kütüphanesinde akademisyen ve öğrencilere sunulduğunu görmek bile bu eserin değerini kanıtlıyor.  

Faruk dostumuz bu ansiklopedinin yorgunluğuyla hızını kesmesin ve her zaman ona rica ettiğim gibi, yeni bir romanla karşımıza çıksın diye bekliyorum. 

Bekliyorum ki, asıl o zaman, Ansiklopedist Faruk’tan Romancı Faruk’a doğru geniş bir yelpazeye dair bir şeyler yazabileyim.

KİTAPLA İLGLİ ARINTILI BİLGİ VE SİPARİŞ İÇİN
: http://www.londradabizimkiler.com/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.