Arjantin nohutuyla Çorum leblebisi!

YUSUF YAVUZ / AÇIK GAZETE – Türk mutfağının vazgeçilmez baklagil ürünlerinden biri olan nohutta üretim alanları azalınca çözüm ithalatta arandı. Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO)’nun 2018 yılı Nohut Raporuna göre 2012 yılından bu yana net bir şekilde nohut ithalatçısı olan Türkiye, 2003-2017 yılları arasında ithal edilen 328 bin ton nohut için 412 milyon dolar ödedi. Arjantin, Meksika ve Rusya gibi ülkelerden yapılan nohut ithalatına 2018’in ilk yarısında ise 117 milyon dolar ödendi. İthal nohut hem mutfakları hem de kuruyemiş üreticilerini vurdu.

Türk mutfağının vazgeçilmezlerinden biri olan nohut, diğer bitkisel ürünlere nazaran daha yüksek protein, vitamin, mineral ve daha düşük oranda yağ içermesinden dolayı önemli bir besin kaynağı. Ancak dünyanın önemli nohut üreticilerinden biri olan Türkiye son yıllarda ekim alanlarının azalmasıyla nohutta ithalatçı konumuna düştü.

NOHUTTA EKİM ALANLARI DA ÜRETİM DE AZALDI

Türkiye’nin 2018 yılı nohut üretimine ilişkin bir rapor hazırlayan Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO), üretimden ithalata nohuttaki sorunları ve çözüm önerilerini ortaya koydu. Nohut ekim alanlarının azalmasıyla birlikte üretimin de azaldığı bilgisine yer verilen ZMO’nun raporunda, “Üretim maliyetlerinin artması, antraknoz hastalığından kaçınmak için geç ekim yapılması, çok sayıda nohut çeşidi geliştirilmesine karşın bunların istenilen düzeyde çoğaltılamayıp nohut üretiminde kullanılamamaları, bölgelere göre değişmekle beraber makineli hasada uygun çeşitlerin olmaması, hasat kayıplarının çok olması, yabancı otlarla mücadele edilememesi gibi etmenler üretimi azaltıcı etkide bulunmaktadır” denildi.

ÜRETİM MİKTARINDA AZALMA BEKLENİYOR

Türkiye nohut arz-talep dengesinin önümüzdeki 5 yıllık süreçte arz yönüne kayacağının öngörüldüğüne dikkat çekilen raporda, şu bilgilere yer verildi: “Nohutta gelecek 5 yıllık süreç içerisinde, ekim alanlarında ortalama her yıl 148 da, üretim miktarında ise 12 bin ton azalma olacağı öngörülmektedir. Verimde ise her yıl yüzde 1.2 oranında artış beklenmektedir. Nohut üretim alanımız 1961 yılında 890 bin dekar olup, 1990 yılında 8,8 milyon dekara kadar çıkmış, 2016 yılında ise 3,95 milyon dekara düşmüştür. TÜİK 2018 yılı verilerine göre: Nohut ekim alanlarında 2017-2007 değişim yüzde-21,51 oranında, üretim ise yüzde -7 oranında azalmıştır.

TARLADA 3,25 MARKETTE İSE 9,50 TL

Bilindiği üzere 1994 yılından bu güne kadar Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) bakliyat alım desteğini kesmiştir. Tarım ve Orman Bakanlığı nohut alımı ile ilgili olarak yapılan açıklamada; ‘Piyasa düzenleyici kurumumuz olan Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü’nün 2 Temmuz 2018 tarihinden itibaren nohut alımına başlayacağı. 2018 yılı için nohut alım fiyatı ise ton başına 3.250 TL olarak belirlenmiştir. Alım fiyatına ilaveten ton başına prim, mazot, gübre ve sertifikalı tohum desteği olarak verilen toplam 792 TL ile birlikte nohut üreticinin eline ton başına 4.040 TL geçecektir.’ demişti. Bilindiği gibi çiftçinin ekmek için aldığı nohut tohumunun kilogramı 9 – 9,50 TL, tüketicinin marketten aldığı nohut 10-11 TL, çiftçinin sattığı nohut ise 3,25 TL dir. Bu durumda üretici nasıl kâr edecek?”

14 YILDA NOHUT İTHALATINA 412 MİLYON DOLAR ÖDENDİ

2017 yılında Türkiye’de kişi başına yıllık nohut tüketiminin 7 kg. olduğu bilgisine yer verilen ZMO’nun nohut raporunda, Türkiye’nin 2012 yılından itibaren net bir şekilde nohut ithalatçısı bir ülke konumunda olduğu kaydedildi. Rapora göre 2003 – 2017 yılları arasında 328 bin ton nohut ithal edildi ve bunun için 412 milyon dolar ödeme yapıldı. 2018 yılının Ocak-Mayıs döneminde ise 117 milyon dolarlık nohut ithalatı gerçekleşti. 2017 yılında 26 farklı ülkeden nohut ithalatı yapıldığı kaydedilen raporda, 2017 yılında nohut ithalatı için 130 milyon dolar harcanırken, dış ticaretin miktar bazında yaklaşık 67 bin ton açık verdiği belirtildi.

DÜNYANIN EN BÜYÜK NOHUT ÜRETİCİSİ HİNDİSTAN

ZMO’nun raporuna göre Türkiye’nin nohut ithal ettiği ülkelerin başında Arjantin ve Meksika geliyor. Türkiye’nin en fazla nohut ihracatı yaptığı ülke ise Irak. Dünya nohut üretiminin yaklaşık üçte ikisini Hindistan gerçekleştiriyor. Avustralya, Myanmar, Pakistan ve Türkiye’yi Etiyopya ve Rusya izliyor.

ÜRETİMİ ARTIRMAK İÇİN YAPILMASI GEREKENLER

Üretimin artırılması için kurak alanlarda nohut ve mercimeğin ekim nöbetine girmesinin teşvik edilmesi gerektiğinin altı çizilen ZMO raporunda, sertifikalı tohum üretiminin de desteklenmesi gerektiği kaydedildi. Nadas alanlarında baklagil üretimine destek verilmesi gerektiğine işaret edilen raporda, “Etkin bir örgütlenme yapısı oluşturulması için çalışmalar yapılmalıdır. Tarımsal sigorta uygulaması yaygınlaştırılmalı, baklagillerde hastalık ve zararlılar sigorta kapsamına alınmalıdır. Mekanizasyon kullanımı desteklenmelidir” denildi.

Önceki haberTarım bakanından genç çiftçilere itiraf gibi ithal tohum açıklaması: “İthal tohum aldığınızda hastalığı da size satıyorlar!”
Sonraki haberTurizm uğruna doğaya zarar verilebilir!
Yusuf Yavuz
YUSUF YAVUZ (GAZETECİ-YAZAR) Isparta, Sütçüler'de doğdu. 1990’da edebiyatla ilgilenmeye başladı. Deneme ve inceleme tarzındaki ilk yazıları 1996 yılında 'Atatürkçü Ses' Dergisi’nde yayımlandı. Aynı yıl yerel ölçekte yayın yapan kanallarda 'Dönence' başlıklı radyo ve televizyon programları hazırlayıp sundu. 1999 yılında Antalya'da kurulan Müdafaa-i Hukuk Dergisi’nde yazmaya başladı. 2001’de Gazete Müdafaa-i Hukuk’ta Muhabir-Temsilci olarak görev aldı. Daha sonra adı 'Yeniden Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk' olan dergiyle bağını temsilci-yazar olarak sürdürdü. 2001-2007 yılları arasında Kaş Kitap Şenliğini organize ederek başta çocuklar ve gençler olmak üzere yöre insanının kültür, sanat ve edebiyat çevreleriyle buluşmasını sağladı. 2005 yılında Muğla ve Antalya arasındaki sahil bandında yaşanan yabancılara toprak satışına ilişkin yaptığı araştırmalar önemli etkiler yarattı. Deneme, inceleme, röportaj, düz yazı, haber ve yorumları; Cumhuriyet Akdeniz, Odatv, Yeni Harman, Edebiyat ve Eleştiri, Yolculuk, Evrensel, Atlas, Magma, Aydınlık, Birgün, Açık Gazete gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı. Antalya merkezli VTV Televizyonunda, Pelin Gel Ağan'la birlikte 'İki Ağaç İçin' adıyla 16 bölümden oluşan bir program hazırlayıp ve sundu. Kanal V Televizyonunda, Biyomühendis Çağlar İnce ile birlikte, Yörük kültürünü ve tarihsel köklerini ele alan 'Islak Çarıklar' adlı belgesel haber programı hazırlayıp sundu. Araştırma yazılarından bazıları, 'Yer Bize Çimen Verdi' ve 'Darağacına Takılan Düşler' adıyla belgesel filmlere de konu olan Yavuz, şu sıralar 'Islak Çarıklar' adlı bir belgesel haber programı için çalışmalarını sürdürüyor. Ağırlıklı olarak arkeoloji, çevre, kentsel dönüşüm ve tarım konularını ele alan çalışmalar yapmayı yazılı ve görsel medyada sürdüren Yavuz, yıkım politikalarıyla tarımdan hayvancılığa, kültürden mimariye kırsal yaşamın dönüşümünü ele alan araştırma yazılarıyla tanınıyor. Ziraat Mühendisleri Odası Basın Ödülü, Çağdaş Gazeteciler Derneği Belgesel ödülü, Türkiye Ziraatçılar Derneği Tarım ödülü, Kubaba Derneği kültür hizmeti ödülü'nün yanı sıra Türkiye Ormancılar Derneği gibi çeşitli meslek odası, kurum ve kuruluşlar tarafından ödüle layık görülen Gazeteci Yusuf Yavuz, Likya'dan Teke yöresine uzanan coğrafyadaki su kültürüne ilişkin uluslararası bir sanat projesinin de danışmanlığını ve metin yazarlığını üstleniyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here