Barajlar kuşların 4/1’ini yok etti

Son yıllarda yapılan araştırmalar, barajların doğal yaşam başta olmak üzere ekonomik, hukuki ve kültürel açıdan pek çok konuda sanılanın aksine ciddi olumsuz etkileri olduğunu ortaya çıkardı. Bu noktadan hareketle Doğa Derneği, Türkiye’de yapılmak istenen barajların kuş türleri üzerine etkisini araştırdı ve barajların ülkemizdeki canlı türlerinin karşı karşıya olduğu en önemli tehditlerden biri olduğunu ortaya koydu.


Türkiye’de üreyen toplam 309 kuş türünün 83’ü barajlar nedeniyle yok oluyor. Sulak alanlarda yaşayan kuşların durumu ise daha da kötü. Türkiye’de üreyen her dört su kuşu türünden üçü son 10 yılda barajlar nedeniyle ciddi oranda azaldı. Bununla birlikte, barajlar nedeniyle azalan 83 türün 66’sı Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ile koruma altına alınmış. Kanun çevresinde korunan fakat Devlet Su İşleri’nin (DSİ) yaptığı barajlar nedeniyle sayısı en çok azalan 10 kuş türü; alaca yalıçapkını, kılkuyruk bağırtlak, yeşil arıkuşu, balık baykuşu, telli turna, küçük karabatak, çöl toygarı, çizgili ishakkuşu, küçük serçe ve kum kırlangıcı. Bu türlerin dördü sadece Güney Doğu Anadolu Bölgesi’nde yaşıyor ve GAP kapsamında yapılan barajlar nedeniyle yok oluyor. Türkiye’de yoğun olarak Fırat ve Dicle nehirlerinde üreyen alaca yalıçapkınlarının yüzde 80’inden fazlası geçtiğimiz on yıl içerisinde barajlar nedeniyle yok oldu.


Barajlar kuşları nasıl yok ediyor?
Sanılanın aksine Türkiye’de kuşları yok eden ana sebepler avcılık ve tarım ilaçları değil, barajlar ve su rejimine yapılan diğer müdahaleler. Akarsu kenarlarında yaşayan kuşlar için sazlıklar, kum adacıkları, nehir kenarındaki ağaçlar ve dik kayalık alanlar hayati öneme sahip. Örneğin alaca yalıçapkınları nehir kenarlarındaki ağaçlıkları üremek için kullanıyor. Barajların büyük miktarda su tutulmasıyla kuşlar için gerekli bu oluşumlar su altında kalıyor ve kuşlar üreme alanlarını, bir anlamda evlerini kaybediyor. Barajların diğer etkileri ise su toplama havzasında değil bunun aşağısında kalan bölgelerde yaşanıyor. Akarsulardaki su barajlarda toplandığında bu akarsuların beslediği sulak alanlar kurumaya başlıyor. Bu nedenle baraj alanının çok uzağındaki kuşlar da olumsuz etkilenebiliyor. Küçük karabatak barajların akarsu rejimi üzerindeki dolaylı etkileri sonucunda azalan kuşlardan biri.


Konu hakkında görüş bildiren Doğa Derneği Genel Müdürü Güven Eken “Ülkemizin doğasında büyük bir yok oluş yaşanmakta. Bugün yaptığımız çalışmalarla bu yok oluşu ölçebilecek ve sorunun büyüklüğü ile altında yatan nedenleri rakamlarla ortaya koyabilecek noktaya vardık. Türkiye’deki dört kuş türünden birinin barajlar nedeniyle geçtiğimiz on yılda azalması DSİ’nin baraj politikasının acilen değişmesi gerektiğini işaret etmekte. Baraj inşaatları ile sadece kuş türleri değil, ekolojik ve ekonomik açıdan önemli pek çok canlı kaybedilmekte. Bu durumun ulusal ekonomimizi de olumsuz yönde etkilediği ileride daha iyi anlaşılacak. Doğa Derneği, bu süreci geç olmadan tersine çevirebilmek için DSİ başta olmak üzere diğer tüm yetkili kuruluşlarla işbirliği içinde çalışmaya hazır” dedi.


Daha fazla bilgi için:
Nuri Özbağdatlı
Nuri.ozbagdatli@dogadernegi.org
Ofis: +90 312 448 05 37
Cep: +90 505 399 42 73
www.dogadernegi.org

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.