Brezilyanın yeni cumhurbaşkanı Dilma Rusef…

Dilma Rusef Brezilyanın yeni cumhurbaşkanı… Rusef 1 Ocak’tan itibaren dünyanın en nüfuslu ülkelerinden biri ve Latin Amerikanın ise en büyük ülkesine resmen başkanlık yapacak. 62 yaşında. Bir kızı var . Yakın bir zamanda kansere karşı mücadeleyi de kazandı. Bulgar bir babadan geliyor. Baba 1929 da Fransaya kaçana kadar Bulgaristan Komünist Partisinin aktif üyesiydi. 1930larda da Brezilyaya yerleşti. Dilma Marksist bir örgütle ilişkisinden dolayı 3 yıl hapis yattı. 10 yıldır PT yani Brezilya İşçi Partisi üyesi. Aslında Sol cepheyi oluşturan ikinci büyük Parti Brezilya Demokratk Haretet Partisi kökenli. Başkan Lula kendisinin Maden ve Enerji bakanı yapmadan önce de Rio Grande do Sul eyaletinin enerji işlerinden sorumluydu. Bu eyalet başkent Porto Alegre ile solun Uluslararası forumlarına konuklıuk yapmakla tanınıyor. Venezuela başkanı Çavez’in sosyalizmi savunduğu 2004 Sosyal Forumu da yine bu kentte yapılmıştı .
Eyaletin son seçimlerde dikkat çeken bir başarısı daha var. Topraksız köylü ve tarım işçilerinin örgütünü( MST) savunan adayları da ulusal meclis sokması . Aslında Dilma mecliste hem millletvekili hemde senatörlerin sayısı bakımından salt çoğunluğuna hükmedecek .Yeni meclisin her iki kesiminde de istediği yasayı çıkarabilmesi için önünde herhangi bir oy engeli yok . Bu Lula’ya nasip olmayan bir avantaj oldu . En yakın rakibi Sosyal Demokrat J. Serra’dan da %12 fazla oy almış bulunuyor. İşçi Partisini Mecliste takip eden ikinci Parti ….Oyların %56dan fazlası Dilma %44 ‘e yakını da J. Serra için kullanıldı. Serra Valisi bulunduğu Sao Paulo çevresinde etkili oldu. Sao Paulo Uluslararası sermaye ve medya oligarşisinin de merkezi. Dolayısıyla Sosyal Demokrat aday esasen bu çıkar gruplarının temsilcisi olarak sahneye çıkmıştı .

Brezilya medyası 6 büyük patronun elinde . Hemen hemen tamamı da Serra’nın kazanması için çabaladıysa da Dilma Ülke medyasındaki oligarşik hegemonyaya da fark atmış oldu . Kuşkusuz oligarşik medya içindeki esas eğilim bu. Bağımsız yayın organları,websiteleri ve bloglar, twitter bağlantılarında Dilmanın daha çok taraftar bulduğu dikkate alınmalı.Seçim dönemindeki birçok sokak hareketi de bu kanallarla örgütlendi .

Lula’nın % 80 popülaritesiyle Dilma onun gölgesinde aynı çizgiyi mi sürdürecek yoksa kendine özgü bir şeyler yapabilecek mi ? Herkes bunu tartışıyor . Hoş en gericisine kadar ABD ‘deki Wall Street , New York Times gibi sağ medya seçim öncesi Dilmanın eski gerilla lideri olduğu, polise ve güvenlik güçlerine karşı şiddet kullandığı, adam kaçırma işine bulaştığı ve Bulgaristan doğumlu olduğu için cumhurbaşkanlığına aday olamayacağı gibi bir sürü esas gündemi saptırmaya yönelik bir kampanya sürdürdüler. Kuşkusuz bu kampanya malzemeleri içinde en fazla etkili olan Dilmanın kadına daha fazla hak vereceği ve tecavüz ve annenin ölümle karşı karşıya olduğu durumlarda çocuk aldırmanın yasal olması gerektiği üzerine yaptığı yorumlar oldu . Anketlerde nüfusun %70’inin çocuk aldırmaya karşı olduğu katolik kökenli nüfusun bam teline basmak ve Dilmanın toplumsal projelerinin gündem dışında tutmak girişimi muhalif aday Serra’nın da gazladığı bir konuydu. Hatta bir ara Serra’nın eşi Monica da çocuk aldırma meselesinde sert çıkışlarda bulundu. Ancak Monica’nın da geçmişte çocuk aldırdığı anlaşılınca oligarşik medyanın bu balonu ağırlığını korumakla birlikte fazla havalanamadı . Dilma 20 milyon Brezilyalıyı yoksulluktan kurtaracağını, açlık içinde yaşayan Brezilyalı varken bize dinlenmek düşmez ve her düzeyde kadın erkek eşitliği sağlanacak’ diyerek ülkenin önünde duran temel sorunları işledi . Maden ve altyapıda devletin rolünü artıracak uygulamalara da dikkat çekti. Brezilya kara, hava ve deniz taşımacılığındaki altyapı hizmetleri dünyanın 8. büyük ekonomisi olarak kabul edilen Brezilyanın gelecek perspektifine uygun düşmüyor .

Dilma 10 Parti tarafından destekleniyor ve bunların bir kısmı doğrudan koalisyon içinde yer alıyor . Demokratik İşçi Partisi Dilmanın kurucuları arasında yer aldığı parti ve aynı zamanda koalisyon ortağı . Dilmanın gençlik döneminde Regis Debraydan etkilenen silahlı mücadeleyi savunan birkaç küçük Parti ya da hareket içinde yer aldığı da biliniyor. Hatta bu örgütlerden biriyle olan ilişkisinden dolayı 6 yıl hapi cezasına çarptırılmış. ( VAR – Palmeras) Elektrikle işkence de dahil birçok işkenceye maruz kalmış 22 günlük tutukluluğu sırasında.

Koalisyonun büyük ortağı Brezilya Demokratik Hareket Partisi. Bu Partiyi temsil eden Michel Terme ‘de Dilmanın yardımcısı oldu . 2002 seçimlerinde bu Parti Serra’yı desteklemişti . Dilma ise bir başka koalisyon partisi olan Demokratik İşçi Partisinden 10 yıl kadar önce ayrılıp Lulanın İşçi Partisine üye oluyor . Partinin sol kanadıyla daha yakın ilişkileri var . Bu nedenle daha solda bir çizgi izlemesi pek şaşırtıcı gelmemeli. Kaldıki yakın zamanda bulunan petrol ülkenin kendi gücüne güvenmesinin alt yapısına destek olacak . Enerji ve maden Bakanlığı dönemindeki uygulamaları da bu doğrultudaydı . Luladan daha devletçi bir yol izleyeceğinin ipuçlarını da burada bulmak da olası.

Seçimlerde özellikle en yoksulların destek verdiği dikkat çekiyor . Ayda 80 doların altında kazanan ailelelerden oluşan 20 milyon kişi Lula’nın ‘Bolsa Familia’ adıyla uygulamaya koyduğu koşullu aile yardım uygulamasından yararlanıyor ve bu girişim çok daha fazla Brezilyalının umut kaynağı olmaya devam ediyor . Bu yardım programı Çocuklarını okula göndermek ve aşı yaptırmak koşuluyla Devlet dar gelirli vatandaşların bütçelerine 140 dolara kadar destekten oluşuyor . Bürokratik işlemler ve yolsuzlukları asgariye indirebilmek için bu yardım programından yararlananların listesine herkes ulaşabiliyor ve kimlere yardım yapıldığı kolayca denetlenebiliyor. Doğrudan merkezi yönetimce de yönlendirildiği için işleyişine yerel yönetimlerin doğrudan müdahaleleri de mümkün olamıyor . J. Serra’ya oy verenlerin çoğunun aylık gelirleri 3.200 doların üzerinde . Oy kullanmak zorunlu olduğu halde nüfusun %21.6’sı da seçime katılmadı .
İşçilerin kazanılmış haklarının savunulması, gelir dağılımda tekelciliğe karşı mücadele , doğal kaynaklar üzerinde yabancılara verilen ayrıcalıkların ortadan kaldırılması , petrolda devletleşmeye özel ağırlık vereceği de gündemde .

Tarım reformunun hayata geçirilmesi Dilma Rusef’in programının diğer ana başlıkları . Ülkenin demokratikleşmesinin bir parçası oalrak İnsan Hakları konusunda görüşlerinin açıklayan İşçi Partisinin 1964-65 yıllarının askeri diktatörlüğü ve sorumlularından hesap sormak için soruşturma açacağını belirtmesi kilise, medyadan tepkilerin yanı sıra Savunma bakanıyla birlikte 3 kuvvet komutanın istifa kararıyla karşılaşmıştı. Komutanlar istifa etmedi sözü edilen hesap da henüz gündeme getirilmedi .

Koalisyonu oluşturan Partilerin yanı sıra Dilma 15 demokratik kitle hareketi tarafından de desteklendi. İçlerinde MST adındaki ‘ Topraksız Köylü ve Tarım İşçileri Hareketinin’ de bulunduğu 15 demokratik kitle hareketi yayınladıkları ortak bildiriyle Dilmaya açık destek verdiklerini belirttiler . Dilmayı destekleyenler arasında doğrudan halk hareketine sempati duymayanlar da var. Yani bir ölçüde toplumsal taleplere karşı güçler. Dilmayı ulusal sermaye ve liberal varlıklı çiftçiler de destekliyor . Ayrıca Dilmaya 2006’ya göre daha fazla işçi destek vermiş bulunuyor . Bölge olarak Dilma Rio de Janeiro, Minas Gerais ve Rio Grande do sul yani ülkenin kuzey, kuzeybatı ve güneyinden yoğun destek aldı .

Ancal J. Serra’nın sosyal Demokrat Partisinin arkasında sağcılar ve ülke faşistlerinin olduğu kesin.Serra uluslararası sermaye ve bunların yerli ortakları ve mali semayece destekleniyor . Sao Paulo sanayi ve plantasyon beylerince destekleniyor .

Brezilya askeri teknoloji konusunda da oldukça ilerlemiş bulunuyor. Savaş uçakları yapıp satarken kıyılarını koruma amaçlı nükleer enerjiyle çalışacak 3 denizaltı inşaasını da önümüzdeki yılların askeri bütçesi içine almış bulunuyor .

Brezilyayla ilgili bazı genel olgular

1. Dünyanın 8. büyük ekonomisi,
2. Yaşam ölçüleir açısından dünyada 72. geliyor,
3. Toplumsal eşitsizlik açısından dünyanın 4. kötü ülkesi,
4. Lula’dan önceki cumhurbaşkanı Cardoso ,eğitim,sağlık,kamutaşımacılığı ve toplumsal konutlar özelleştirdi.
5. 16 milyon okuma yazma bilmeyen var.
6. Şu anda 10 milyon eve ihtiyaç duyuluyor .

Brezilyanın eski İngiltere büyükelçisi Ruben Barbosa ‘ Dilma’nın uluslararası ün peşinde koşmayacağını bunun yerine ilk birkaç yıl ülke içi sorunlara ağırlık vereceğine dikkat çekiyor .

Dilma farklı bir kişi, şimdi farklı bir durum var Latin Amerika ve Dünyadaki politikaları çizerken ABD’nin konumu hem de yeni seçim sonuçları da Dilmanın dış politikasında etkili olacak. Dolayısıyla önünde çözmesi gereken farklı işler var ve bu nedenle Dilma Lula gibi olmayacak…

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.