Bu başka ateş: “Rus Ateşi”

“Bir Yaz Klasiği” tanımlaması, çok doğru. Açılış konseri için de, “RUS ATEŞİ” tanımlamasını yapmışlar. Bu da doğru. İki doğru yan yana.

Cumartesi akşamı, Bodrum,Turgutreis D.Marin, marina alanı, teknelerle değil insanlarla dolu. Kurulan geniş bir sahne. Festival başlıyor. Önce bir vefa töreni. Sahiplenme ve onurlandırma. ONUR KONUĞU olarak bu yıl, Ayla ERDURAN’a ödülü veriliyor. Onları dinleyerek yetiştik, öğrendik. Dün akşam da, Gün Batımı’n da Evin İlyasoğlu, Ayla Erduran ile kısa sıcak bir sohbet gerçekleştirdi. Bu arada, Evin İlyasoğlu’nun Ayla Erduran ile ilgili kitabını gecikmiş de olsak, hemen okumalı.

Konser öncesi, kokteylde dostlarla, müzik üzerine, sanatçılarımız ve festival geleneği üzerine sohbeti sürdürüyoruz. Yoğun bir beş gün yaşayacağız. Müzik dolu.

Biz yine Konser’e dönelim. Orkestra iki konser için İngiltere’den geliyor. Kraliyet Filarmoni Orkestrası. “Royal Philharmonıc Orchestra”. Orkestra sahnede yerini aldı. İsviçre’li orkestra şefi Charles DUTOİT, 70 yıllık orkestrayı burada iki gün o yönetecek. İngiliz Orkestra Şefi ve emprezaryo Sir Thomas BEECHAM tarafından 1946 kurulan orkestrada DUTOIT, 1966 dan bu yana (yarım asır) çalışıyor. 2009 yılından bu yana da, birinci şefi ve müzik direktörü. 2004 den bu yana Londra da Cadogan Hall’de konserlerini sürdüren orkestrayı, gelecekte kendi salonunda da izleyebiliriz belki.

İngilizler tamam. Nerde “Rus Ateşi” diyeceksiniz. Bekleyin geliyor. Orkestra Şefi ile birlikte, gülümseyerek, genç bir piyanist de sahneye geliyor. Denis MATSUEV. Rus piyanist, yine bir Rus besteci Sergey RAHMANİNOV’un bir eserini seslendirecek. 2.Piyano Konçertosu.

Şimdi burada bir ara verip, anılara dönüyorum.

Yıl 1971. Mezun olduktan sonra, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nda çalışmaya başlıyorum. Kendi halinde sessiz, çok konuşmayan, elinden sigarası düşmeyen, sanatçı ruhlu bir insanla tanışıyorum. Ve hızla dostluğumuz gelişiyor. Ercüment AKSOY. Bürokrasi içinde bu tür insanlara rastlamak pek kolay değildir. Bizim oluşturduğumuz verileri, tablolar ve grafikler oluşturarak, renklendirip, çiziyor, boyuyor. Haftalarca emek verip çıkardığımız sonucu, o küçük renkli grafikleri ile özetleyip, hayat veriyor ve daha çarpıcı bir şekilde sunuyor. Bir akşam Kızılay’da evinde, güzel bir yemek ve sohbet sonrası, pikaba 78’lik bir plak koyuyor. Sanki beni okumuş ve beni bana anlatıyor. Pikap da, RAHMANİNOV’un 2. Piyano Konçertosu çalıyor.

O gün bugün, 10 un üzerinde kaydını dinledim. Yurt içi ve dışında da, bir o kadar, değişik konser salonlarında, değişik orkestra, şef ve solistlerden izledim. Hep o heyecanı, 71 de duyduğum heyecanı, yeniden yeniden yaşadım.

İlk dinlediğimde sevdiğim bu eseri, ilk kez genç bir Rus piyanistten dinliyeceğim. 1971 de duyduğum heyecan, 44 yıl sonra yeni bir doruğa ulaştı. Şimdi bu heyecanı sizlerle paylaşırken, Denis MATSUEV’i yeniden dinliyorum. Bu kez, Alan GİLBERT’in yönettiği New York Phılharmonıc eşliğinde seslendirdiği, yine RAHMANİMNOF’un 2. Piyano Konçertosu’nu dinliyorum.

Yeniden konsere dönelim. İngiliz bir şef ve orkestra. Rus bir piyanist ve Rus bir eser, Rahmaninov’dan. İlk kez yeni bir solist ve yeni bir şef ve orkestradan, Ege kıyısında açık havada, denizin rüzgarı ve havasını koklayarak Rahmaninov’u dinliyorum.

Rus romantizminin, Çaykovski geleneğinin temsicisi, ayrı bir değer, ayrı bir ekol Rahmaninov. Üzüntülerini ve seviçlerini, karmaşasını, yaşama sevincini ve her eserinde adeta bir çıkış, bir ışık arayışını hissediyorsunuz. Sıkıntılardan, hüzünlerden, onunla birlikte ışığa koşuyorsunuz. O ışık yakmıyor, yeniliyor sizi.

2. Piyano Konçertosu, hüznüne rağmen, duygusallığını coşkuya dönüştürerek büyüyor, bir renk ve tını çeşitliliği ve zenginliliği ile sizi doruklara, ışığa ulaştırarak, sona eriyor. MATSUEV, duygusallık içinde, tuşlar arasında gezinirken, birden coşkuyu size de ulaştırıyor ve son tuşdan sonra adeta, sizde onun gibi yerinizden fırlıyorsunuz.

Yoğun alkışları ve çoşkuyu, MATSUEV karşılıksız bırakmıyor ve bir bis ile seyirciyi yeniden selamlıyor. Coşku yine dorukta.

“Rus Ateşi” bu yüzden doğru bir tanım. Ama bu ateş sönmedi ve bitmedi. Ateş devam ediyor.

İkinci yarıda bu kez, Piyotr İlyiç ÇAYKOVSKİ sahnede, yüzyıl geriden ateşin nasıl sürdüğünü göreceğiz.

O yüzden, Çaykovski geleneğinin devamı, ama ayrı kendine özgü duyarlı bir ses Rahmannov’dan sonra, biz şimdi öncesine yüzyıl geriye gidiyoruz ve orkestradan bu kez, Çaykovski’nin 5. Senfonisi’ni dinliyoruz. “Rus Ateşi” devam ediyor.

Bir asrı aşan süredir bu eserde hala coşkuyla yaşamını sürdürüyor. Sadece Rusları deği, tüm insanlığı kucaklıyor. İnişler, çıkışlar, ovalar, tepeler, coşkuyla geziniyor, koşuyorsunuz. Adeta doğayı kokluyorsunuz, Sevgiyi duyumsuyorsunuz.

Tüm karamsarlığa karşı bu eserde de, sevgi ışığını görüyorsunuz. Işık dan öteye gidelim bir sevgi ateşi ve yaşama sevinci. Direnç. Leningrad’ın üzerinde bombalar atılıyor, ama ikinci dünya savaşının sürecinde bile bu eser, en çok çalınarak yaşatılıyor. Bir direnç sembolü. Işığı görüyorsunuz ve yitirmiyorsunuz kendinizi. Dimdik ayaktasınız, coşkulu ve geleceğe ışığa bakarak.

Bunun sonucu da, zaten son bölümde adeta yerinizden dansetmeğe başlıyorsunuz. Sizi valse, yaşamaya çağırıyor, Çaykovski. Ege kıyılarından, kuzeye Baltık kıyılarına adeta bir köprü kuruluyor. Işıktan bir köprü ve ateşler yanıyor. Siz de eser ile birlikte, özgürlüğü özlüyor ve ona koşmak istiyorsunuz. Zarif hareketlerle el ele dansetmek ve sevgiyi çoğaltmak istiyorsunuz..

Bu görkemli sonuç, sahneden seyirciye taşınıyor. Seyircilerin yoğun alkışları ile yenien sahneye dönüyor. Yorgunluk bir yana iki saati aşan zaman dilimi ve orkestra geceyi bir bis ile selamlıyarak, seyircilerin alkışlarını yanıtlıyor.

Beş gün sürecek müzk yolculuğu bu ateşle başlıyor.

Ve siz karanlığı özleyen ve karanlığı aydınlık diye boyamaya çalışanlar karşı, duyarlılığınız ve tepkiniz artarak, konser alanından ayrılıyorsunuz.

İyi ki hayatımızda müzik var ve eksilmesin.

________________________

Bodrum-Gümbet. 17 Ağustos 2015. Pazartesi. ismail.bayer1@yahoo.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.