İNGİLTERE… Corbyn’in Sosyalist İşçi Partisi

İşçi Partisi’nin yıllık olağan konferansının ilk üç gününe Brexit ve Sosyalist talepler damga vurdu. Parti konferansları sezonunun ikinci büyük toplantısı İşçi Partisi’nin Brighton konferansı Cumartesi günü başladı. Popülist siyasetin gereği olarak, Salı günü herkesin heyecanla beklediği partinin Brexit tartışması, anaakım medyanın aksi yönde beklentilerine karşın, Corbyn’in bir kez daha onaylanmasına sahne oldu. 

Konferans kuralları gereği parti üyeleri önce konferans gündemine alınmasını istedikleri konuları öneriyorlar. Bunlar oylanıyor ve en çok oy alan konular üzerine tartışmalar programa alınıyor. İlk gün Partinin başkan yardımcısı Tom Watson’ın dolaylı olarak görevine son verilmesini isteyen bir teklif de gündeme geldi. Ancak gerilim yumuşatıldı ve başkan yardımcılığı pozisyonunun kaldırılmak yerine gözden geçirilmesine karar verildi.

Murdoch medyası Corbyn’e karşı

Sosyalist partilerin ekseriyetinde gördüğümüz çok seslilik İşçi Partisi’nde de hakim. Murdoch medyası ve benzerleri özünde faşizm heveslisi oldukları için bunu bir zayıflık olarak sunmaya çalışıyorlar. Ancak bunlar parti içi demokrasinin gerekliliği olan şeyler. Corbyn’in partinin başına geldiği günden bu yana ısrarla sürdürdüğü strateji partiye kendi kararlarını dikte etmemek oldu. Bunu parlamentodaki başbakana sorular oturumlarında halktan topladığı soruları sormakla başlattı ve parti içinde de aynı strateji devam ediyor.

Günümüzün hızlı bilgi akışı ve kısalan ilgi ve önem süreleri ile belirlenmiş dünyasında gazeteci arkadaşları da suçlamıyorum. Herkes o radikal değişik olan dedikodunun peşinde. Çünkü en çok satan bu dedikodular. Dolayısıyla Corbyn destekçilerinin Corbyn’e karşı çıkan başkan yardımcısını defetmeye kalkışmaları veya konferanstan Corbyn’in istediğinin aksine bir karar çıkması basını en çok heyecanlandıran haberler oluyor.

Ancak burada sistematik bir seçicilik olduğunu unutmamak gerek. İlla ki radikal bir şey arıyorsanız, İşçi Partisi konferansında alınan bir sürü radikal karar var. Özel okulların devletleştirilmesi ya da demiryollarının kamulaştırılması! Yemen’de barış için Suudi Arabistan’a silah satışının durdurulması! Filistin’de barış için İsrail’e yaptırım uygulanması! Ama Murdoch medyası Tom Watson ile Sendika lideri McKlusky’nin ‘eskiden ev arkadaşı oldukları ve aralarının bozulduğunu’ tartışmayı tercih ediyor. Buradaki asıl mesele Corbyn gibi sosyalistlerden arındırılmış bir İşçi Partisi’ni öne çıkarmak. Muhafazakarlardan umduğunu bulamayanlar yeniden Blairci bir versiyon peşindeler.

Sosyalist Talepler

Ancak yukarıda belirttiğim gibi İşçi Partisi bu konferansında son üç yıldakinden daha keskin taleplere yer verdi. Bunların marjinal sol basın dışında neredeyse tartışılmadığını göreceğiz. Ancak bu taleplerin taban örgütlenmesi üzerinden seçmenlere ulaştığını geçen genel seçimlerde gördük. Bundan sonraki seçimde de benzer bir sonuç çıkacağını tahmin edebiliriz. 

Pazartesi günü açıklanan önemli politikalardan birisi çalışma haftasının 32 saate indirilmesi. Önümüzdeki on yıl içinde başarılması gereken çalışma saatlerinin azaltılması sıfır-saat iş sözleşmelerinin kaldırılması ile birlikte öneriliyor. 

Jeremy Corbyn

Önceki gün ilan edilen özel okulların devletleştirilmesi konusunda parti özellikle bu okulların yarattığı ve sürdürdüğü toplumsal eşitsizlikleri hedef alıyor. Ancak bu noktada bu okullara çocuklarını gönderen ve yatırım yapan varsıl kesimlerden daha yüksek vergiler alınması gündeme geliyor. Bu politikanın bir ucu da üniversitelerin özel okullardan aldığı öğrenci sayısına üst sınır getirmek yer alıyor. Özel okullara giden öğrencilerin bu yaş grubu nüfusun yüzde 7’si oldu dolayısıyla üniversitelerin bu gruptan sadece yüzde 7 öğrenci kabul etmesi öngörülüyor.

Bu taleplerin hayata geçirilmesi çok kolay olmadığı gibi etkileri önemli olmakla birlikte seçimden sonra devrim olduğu anlamına da gelmiyor ancak bunların çok önemli geçiş talepleri olduğu ortada. Sağ medya ve siyasetçilerin Corbyn ve partinin sol kanadına bu kadar yüklenmesinin ardında da bu radikal vurgu yatıyor.

İşçi Partisi sosyalist talepleri öne çıkarmakla aslında iki şey yapıyor: Birincisi insanlara gerçekten canalıcı sorunlar için ara alternatifler sunuyor. İkincisi ise Brexit tartışması ile yapay bir biçimde bölünmüş ve kutuplaşan toplumu uzlaştıracak bir platform oluşturuyor.

İşçi Partisi Brexit konusunda ne diyor?

Çeşitli kamuoyu yoklamaları İşçi Partisi seçmenlerinin ezici çoğunluğunun AB üyeliğinin devamından yana olduğunu işaret ediyor. Bu şaşırtıcı bir durum değil. Çünkü İşçi Partisi genel olarak metropol alanlarda ve şehirlerde kazanıyor ve buraların kozmopolit ve çok sayıda göçmen nüfus barındıran nüfuslarının uluslararası birlik projelerinden çıkmak istemesi beklenemez. Ancak işsizliğin ve yoksulluğun yaygın olduğu şehir ve kasabalarda, özellikle eski sanayi şehirlerinde AB’den çıkma taraftarlarının az olmadığı da biliniyor.

İşçi Partisi yaz aylarında AB üyeliğine dair ikinci bir referandum yapılması yönünde bir stratejik karar almıştı. Ondan önce de ondan sonra da Corbyn, medya ve sağ siyaset tarafından Brexit konusunda kararsız davranmakla ve dolayısıyla güvenilmez olmakla suçlandı. Bu konferansta üç ayrı öneri tartışıldı ve oylandı. Bunlardan birisi Tom Watson, Keith Starmer, Emily Thornberry ve diğer parti liderlerinin desteklediği AB üyeliğinin devamından yana olan öneri. 

İkinci ve oy çokluğuyla kabul edilen strateji önceliği genel seçimleri kazanmaya veriyor. Önce seçimlere girilecek, seçimler kazanıldıktan sonra İşçi Partisi hükümeti Brüksel’e gidip AB ile yeni bir anlaşma yapmaya çalışacak. O yeni anlaşma da ikinci bir referandum ile halkın oyuna sunulacak. Bu ikinci oylamadan çıkan karara göre de hareket edilecek.

Bu stratejideki açıklardan bir tanesi genel seçimlerin Brexit meselesine dokunmadan ya da teğet geçerek yapılabileceği varsayımı. İşçi Partisi’nin iki yıldır en çok dillendirdiği seçeneklerden biri AB ile üyeliğin sonlandırılıp Gümrük Birliği anlaşması ile devam edilmesi oldu. Dolayısıyla genel seçimde bu sorulardan kaçmak partiye fayda sağlamayacak. Brexit’ten arındırılmış bir kampanya mümkün ama çok zor. Çünkü böyle bir strateji hem sağdan hem soldan baskı görecek. 

Bir diğer açık ve belirsizlik ise AB’nin İşçi Partisi ile ‘ayrıcalıklı’ bir anlaşma yapma ihtimali. Gümrük Birliği anlaşması Türkiye dahil pek çok ülkenin AB ile uyguladığı bir işbirliği. Ancak bazı İşçi Partililerin umduğu gibi hem AB’nin dışında kalıp hem karar verme mekanizmalarında veto hakkı sahibi olmak şu ana dek AB içinden sempati gören bir öneri değil. 

Corbyn ne istiyor?

Jeremy Corbyn AB tartışmasının başından beri kendi kişisel kararını belirtmiyor. Konferansın dünkü kararından sonra da bu pozisyonu devam ettirdi. Partinin diğer ağır toplarının aksine son dakikaya kadar da hangi yönde oy vereceğini ifade etmeyeceğinin sinyalini veriyor. 

Corbyn bu tarafsızlık stratejisi ile parti içinde ve seçmen arasında AB’den çıkma ve AB’de kalma taraftarlarını birarada tutmayı hedefliyor. Bu bağlamda bir tür barış yapıcı rolü üstlenebilir. Ancak bunun nasıl başarılacağı henüz bir soru işareti. 

Parti içinde önemli sayıda üyenin ise AB’de kalıp, Avrupalı sosyalistler ile birlikte onu dönüştürme taraftarı olduğunu da görüyoruz. Muhtemelen bu Corbyn’in kişisel tercihine yakın bir seçenek. Ancak böyle bir seçim kampanyasının başarılı olma ihtimali çok düşük.

Corbyn’in en büyük destekçisi olark görülen sendikaların çoğunluğu AB karşıtı ancak partinin geri kalanının AB’de kalmaktan yana olduğu biliniyor. Bu iki grup farklarına karşın Corbyn’in ardında durup Sosyalist politikaları desteklerse Brexit meselesi orta vadede anlamını kaybedebilir. Ancak yukarıda bahsettiğimiz strateji başarılı olabilirse o zaman Corbyn’in İşçi Partisi başka bir taz siyaset konusunda bir büyük zafer kazanmış olacak. Muhtemelen de ikinci referandumda çıkacak sonuç çok önemli olmayabilir.

Bugün (Çarşamba) öğleden sonra Corbyn’in yapacağı kapanış konuşması İşçi Partisinin seçim kampanyası hakkında biraz daha netlik getirecektir.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.