Dil ebeliği başına belâ oldu

Türkçedeki deyişle, “Dil belâsını çekmek!” ancak sunucu Lenihan’ın başına gelen olayla açıklanabilirdi. St.Louis kentinin en çok dinlenen radyo istasyonlarından KTRS’deki sabah programında, Dışişleri Bakanı, Afrikan-Amerikan kökenli siyahî bayan Condoleezza Rice için argo bir sözcük kullanan sunucu, yayını tamamlayamadan işinden kovuldu. Dave Lenihan adlı deneyimli radyo gazetecisi ve sunucusu, KTRS kanalında iki hafta önce işe başlamıştı.

Lenihan’ın, Rice’ın spora ve özellikle Amerikan futboluna olan düşkünlüğünü ele alarak konuştuğu bir sırada, “Bakanımız futbolu seviyor. Kocaman bir kara köpek-coon- olacak kadar Afrikan-Amerikalı siyahtır o…” diye konuşması şok etkisi yarattı. Lenihan, bu sözün ardından, “Aman Tanrım! Ben ne dedim? Çok, çok, çok özür dilerim” diye kekeleyerek yayını kesti

Lenihan sabahları canlı yayına çıktığı bu son programında, bir dinleyicisiyle telefon söyleşisi yapıyordu. Ağzından çıkanı duyar duymaz kırdığı potun hemen farkına varan sunucu, arka arkaya, defalarca özür dilemiş ve yayını keserek reklam arası vermişti. Lenihan, bir kaç dakika sonra yeniden mikrofon başına geçip özürlerini tekrarladı. “Tamamen bir dil sürçmesi oldu. Bunu demek istememiştim…” şeklinde dinleyicilerden ve Rice’dan af diledi.

Radyo yöneticileri, usta sunucunun istemeden bu sözcüğü kullanmış olduğuna inandıklarını açıklamakla beraber, kabul edilemez bir kusur görüldüğünden Lenihan’ı apar topar kapı önüne koydular. Bununla birlikte Radyoevine ve Lenihan’a tepkiler gecikmedi. Bir süre için radyonun telefonları kilitlendi, binlerce email KTRS adresine yağdı. Özellikle ABD’de ırkçıların diline pelesenk olmuş bu sözcüğün, demokratlığı bilinen, Missouri Eyaleti’nin en önemli bu radyo istasyonunda yayına çıkması halk arasında şaşkınlığa neden olacaktı. Lenihan’ın meraklı dinleyicilerinden gelen tepkilerdeyse, ırkçı söylemin bu sunucudan işitilmesinin hayâl kırıklığına neden olduğu vurgulandı.

İngilizce Coon sözcüğü, “kara köpek, zenci, kapkara” anlamında kullanılıyor. Kuzey Amerika yabani hayvanlarından olan Racoon’un (Rakun) adından türeyen bu argo sözcük, aynı zamanda, rakun avında kullanılan iri, güçlü ve saldırgan bir tür av köpeğine deniyordu. Ancak, bu aşırı ırkçı vurgulamanın, nereden ve nasıl sunucunun diline dolandığı, başta Dave Lenihan’ın kendisi olmak üzere herkesin merakını uyandırdı. Öte yandan, Condoleezza Rice’ın konuya ilişkin resmi ya da kişisel bir açıklaması şu âna kadar duyulmadı.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.