ENDONEZYA… Güneydoğu Asya’da Uber Grab’a içgüvey gitti!

Gecen gün bir arkadaşı ziyarete gitmiştik. Dönüşte cep telefonumdan mobil taksi uygulaması, her gün kullandığım Go-jek – Go-car’dan  taksi cagırdım, 15 dk’da gelen şık, temiz, özel kiralanmış bir araba hissi veren, güler yüzlü, kibar şoförlü Go-car ile rahat rahat eve döndük.

Eve girer girmez cep telefonum gerekli oldu, aradım yok, son anda arkadaşın evinde unutmuş olmalıydım. Olacak iş değildi!  Bütün aksam önümdeydi ve telefonsuzdum. Diğer taraftan arkaşın evinde mi takside kaldığından da emin değildim ve evde arkadasın telefon numarası olan da  yoktu! 11 yaşındaki oğlum “ Anne whats up web’den mesajlarına gir ve arkadaşına sor orada mı” dedi.

Güzel fikirdi, hemen dediğini yaptım, evet oradaymış, güvendeydi. Telefon olmasa da en azından WA web de mesajlarımı görebilirdim. Ama baktım o da ne fi tarihli telefonumun şarjı azalıyor, bitince telefon kapanacak ve bilgisayardaki  WA web de kapanacak! Bu uygulama ancak  telefon acık olduğu sürece  kullanılabiliyor.

Aslında  telefonu ertesi gün de alsam olurdu zira gideceğimiz yerin yolunun üstündeydi evleri. Ama gelin görün ki ya acil bir sey olursa!  “Ne gereksiz oldu bu unutma diye şikayet edip kendime kızarken, kızım “Üzülme  yarına kadar niye bekliyorsun ki benim telefonumdan “Go-send”  ile isteyelim” dedi.

Harika fikir! Go-jek uygulaması hepimizin telefonunda mevcuttu, ailece Go-jek müdavimiyizdir..   Kızım hemen gerekli bilgileri adresi filan girdi ve abartısız yarım saat içinde  telefonum eve kadar getirilip elime teslim edildi!  Bedeli ise yalnızca 12 bin rupiah idi yani 3,5 TL. O da hesaptan otomatik ödendi.

Ücret uzaklığa göre değişebilir. Oysa ki taksiyle gidip gelsem iki  katından fazla tutardı, bir de zaman harcayacaktım. Evden çıkmaya gerek kalmadan mobil uygulama motor-taksi sürücüsü Go-sent’e  verdiğimiz talimatla cep telefonum eve  jet hızıyla gelmişti.

Herhangi bir şeyi bir yere göndermek için kullanılan  mükemmel bir hizmet! Bir nevi özel kurye gibi ama çok çok daha hesaplı ve hızlı.“Go-sent” mobil Go-jek uygulamasının küçük bir parçası.

Endonezya’ya özgü mobil uygulama Go-jek’te ne ararsanız var desek yalan olmaz!

Yemek sipariş, kuaför, masaj, temizlik, ev tasıma, ev temizlik, kontür alma, marketten alış veriş yaptırma, içki ısmarlama, ilaç aldırma, en yakın otobüs durağına bıraktırma, fatura ödeme taksi, motor-taksi ve daha neler neler! Hepsi bir uygulamanın altında. Hepsinin hizmet bedeli sizin dışarı çıkmanıza değmeyecek kadar küçük. Üstelik go-pay hesabınıza yatırdığımız para ile tüm hizmet bedelleri otomatik ödeniyor. Sürücüyle ücret muhabbetine gerek kalmıyor, bozuk para derdi yok.

Go-jek CEO’su genç girişimci Endonezyalı Nadiem Makarim Harward Universitesinde master yapıp, ülkesine döndüğü ve 2015 yılında bu uygulamayla piyasa girdiğinden bu yana Jakarta sokaklarında çok şey değişti, renklendi, yeşillendi, canlandı, hızlandı. Mobil-taksi ve  motor-taksi  ile başlayıp kısa zamanda yukarıda saydığım tüm hizmetleri uygulamaya soktu Makarim. Yerel olmanın avantajıyla her gün bir hizmet ekliyor uygulamaya. Bir süre sonra  Endonezya’nın en büyük taksi firması Bluebird ile ortak oldu ve  uygulamasında ona da yer verdi.

Bu hizmet Endonezya için bir mucize, toplu taşıma ya bir tür çözüm ve vatandaşlarına müthiş bir istihdam alanı açtı. Sokaktaki motor taksicileri bir çatı altında toplayarak kullanıcıların online olarak onlarla kolayca buluşmasını sağladı, arabası olan boş vaktinde taksicilik yaparak  para kazanmaya başladı.

Kullanıcılar yani bizler  için de olağanüstü bir hizmet. Kapıdan kapıya taşıma ve her tür diğer hizmet evinizde. Ben artık Go-jeksiz adım atmaz oldum Cakarta sokaklarına. Arabamızı sattık, go-jek’e dadandık resmen! Gittiğiniz yerde park  ücreti vereceğiniz bedelden daha ucuza taksi ile gidiyorsunuz, üstelik park derdi de yok. Jakarta gibi trafiğin büyük sorun olduğu bir şehirde bunlar büyük nimetler, yaşayan bilir!  Elbette ufak tefek aksayan yanları var  o ayrı bir mesele, ancak yok mudur zaten her güzelin bir kusuru..Müşteri hizmetleri geri bildiriminiz karşılıksız kalmaz.

Go-jek Endonezya’daki tek mobil uygulama değil! Bunun yanında Uber ve yine Guneydogu Asya kaynaklı Grab da benzer bir  hizmet veriyordu. Onların farkı henüz yalnızca ulaşım alanında hizmet etmeleri. Grab yeni şeyler eklemeye henüz başladı.  Ben de bütün  bu uygulamalar mevcut hangisi işime gelirse onu kullanıyorum. Ama en sık kullandığımın yerli malı Go-jek olduğunu söylemeliyim.

Bir hafta once e-postama Uber’den gelen mektup içeriği sonradan yerli ve yabancı  basında da geniş yer buldu.  Uber Güneydoğu Asya’da  artık Grab’ile birleştiğini ve bundan sonra Grab altında hizmet vereceğini bildiriyordu müşterilerine..

Türkiye’nin aksine burada 3 ayrı mobil uygulama Go-jek, Grab-jek ve Uber  birçok diğer taksi firmasının  yanısıra koca ülkeye hatta bölgeye  hizmet sunuyor. Hepsine de iş var. İyi olan daha çok kazanıyor, rekabet ortamı hizmet verenleri sürekli yeni şeyler sunmaya zorluyor.

Uber’i alan Grab’ın kurucusu Antony Tan  Sinagapur kökenli.  Dedesi Malezyalı bir taksi soforu iken işini büyütüp, geniletmiş, fabrikalar açmış.  Bu işi geliştiriken Antony’e de ilham olmuş.

Grab Guneydoğu Asya’da  8 ülkede ve toplam 190 şehirde çalışıyor. Uber’i almasından sonra Guneydoğu Asya’daki en büyük  ulaşım mobil uygulama operatörü oldu. Bu başarısıyla gurur duyuyor. Bu gelişmeyle  Endonezya’da toplam 120 şehirde çalışmaya başladı. Doğal olarak şu anda en büyük rakibi Go-jek! İşin ilginç yanı bu iki genç girişimci Üniversite’den arkadaşmış.

Grab CEO’su Antony Tan Geçenlerde  BBC’ye verdiği röportajda  “Rekabetin kendilerine müşteri odaklı çalışmak ve daha iyi hizmet sunmak, yeni şeyler geliştirmek  için bir fırsat olduğunu” dile getirdi. Nerede rekabet var orada bereket var diyor!

Singapur’da yaşayan bir arkadaştan öğrendiğim Grab’ın diğerlerinde olmayan hizmeti Grab-hetch!

O da harika bir hizmet!

Arkadaş işine sürekli bu uygulama ile gittiğini ve memnun olduğunu, hem araba kullanmaktan hem de toplu taşıma kullanmaktan çok daha kolay ve rahat olduğunu söyledi.

Taksiden farkı Grab-hetch;  kendi arabası ile işe gidenlerin yol üstünde aynı yöne giden kişileri alması şeklinde işliyor. Hergün aynı kişileri aranabıza alıyorsunuz ve yol masrafını paylaşıyorsunuz.  Bu yolcuğulun bedeli direk araba sahibine gidiyor, Grab bundan ayrı bir komisyon almıyor.   Kazancı online transferlerden oluyormuş. Super bir fikir değil mi! Günümüzde artan nüfus, arabalar, toplu taşıma  sorununa ufak da olsa bir çözüm bir  katkı!

Soförler ne diyor!

Her seferinde taksiye bindiğimde soforle konusup onların nabzını tutmaya çalışıyorum.

Bazı soforlerin birden fazla mobil uygulama kullandığını öğrendim. Hangisinden müşteri bulurlarsa ona gidiyorlar. Bazı söförlerin yerli girişimci olması nedeniyle sadece Go-jek’i tercih edip  çalıştığını öğrendim. Bazı şoförlerin  banka kredisi ile bir araba alıp işlerinin yanısıra bu uygulamalara çalıştığını öğrendim. Hatta işe gidiş ve dönüşte yolcu alan motorlar da var.

Geçen hafta tatil için gittiğimiz  Bali de de sürekli Go-car çağırdık. Sohbet ettiğim  bir Go-car şoförü Jakarta’dan Bali’ye çalışmak için gittiğini söyledi. Jakarta’nın trafiği, bir yerden diğerine gitmenin uzun zaman alması işleri yavaşlatıyor Bali daha rahat, trafik daha az  dedi, haklıydı. Kendisi Go-car ve Grab için  çalısıyormuş ve Uber’e soğuk bakıyormuş. Nedeni ise Uber müşterilerinin genellikle yabancı olması ve dil sorunu olmasıymış. Milliyetci duygularla Asya kökenli uygulamaları tercih ediyormuş.

Bu da  Uber’in Grab’a iç güveysi girerek Güneydoğu Asya’dan çekilmesinin ne kadar doğru bir karar olduğunu gösteriyor mu!

İstanbul’da Uber şoförüne  şiddet Ekomist  Dergisinde

Güneydoğu Asya’da mobil uygulama taksiler el değiştirip güçlerini artırırken BBC Grab’in sahibi  Antony Tan ile başarısı üzerine söyleşiler yaparken, Ekonomist 22 Mart tarihli sayısında Türkiye’ye  Booking.com ve Wikipedia’nın yasaklandığı ülke diye atıfta bulunup “ Istanbul’da Uber ‘in durumuna ilişkin bir makale yayımladı ve olan bitene değindi. Uber’in  dünyanın tüm ülkelerinde ucuzluğu için tercih edilirken İstanbul’da neden normal taksiden daha  pahalıya mal olabileceğini ama yine de talep gördüğünü açıklıyordu.

Bir tarafta İstanbul’da  taksi şoförleri Uber soforlerini döve dursun diğer tarafta Günedoğu Asya’daki mobil uygulama taksi hizmetleri populerlikte tavan yaparken bizde yerinde saysın öğrendiğime göre istanbul’da atı alan Üsküdar’ı geçmiş bile!

Ortalıkta internetsiz, mobil uygulamasız çalışan korsan taksiler fısıltı gazetesi aracığılığıyla müşteri bulup, sadık müşterilerini uygun fiyatlarla taşımaya devam ediyorlarmış.

Arkadaşlara Cakarta’dan ayrıldığımda en çok özleyeceğim şeyin işte bu mobil uygulamalar olduğunu söylediğimde “Merak etme TR’de de  bulursun, ayarlarsın bir korsan taksi “ dediler.  İstanbul  da korsan almış başını gitmiş ama her yaz gittiğim Ankara’da henüz bu tür bir girişim duymadım, görmedim, bilmiyorum.. Bilen varsa özelden yazsın lütfen! Yoksa ben Go-jek’i Ankara’ya getireceğim.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

6 + nine =