FT: Erdoğan Suriye ve Irak’ta suları bulandırıyor

Financial Times gazetesinin başyazısında, Türkiye’nin Irak ve Suriye’de giderek artan müdahaleci politikalarının ABD öncülüğündeki koalisyonun IŞİD’e karşı mücadelesini zorlaştırdığı öne sürdü.

“Erdoğan Suriye ve Irak’ta siyasi suları bulandırıyor” başlıklı yazıda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bölgedeki gelişmeleri Türkiye’yi başkanlık sistemine taşımak için kullandığı yorumu yapılıyor:

“Halihazırda çok sayıda uluslararası güç Suriye ve Irak’taki etkisini artırmak için mücadele ediyor. Türkye’nin de kendi çıkarları doğrultusunda bölgeye asker göndermesi ciddi bir sıkıntı. Ankara, Kürtlerin bağımsızlık umutları nedeniyle endişelenmekte haklı. Ancak Musul ile Rakka operasyonlarına Türk askerinin dahil edilmesi, ABD öncülüğündeki IŞİD karşıtı koalisyonun işleyişini daha da karmaşık hale getirecektir. Dahası Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, IŞİD’i yenilgiye uğratmak kadar yeniden alevlenen Kürt ayaklanmasını bastırmayı da amaçlıyor.

Soydaşlık vurgusu

Erdoğan Musul operasyonuna dahil olmak isterken, Irak hükümeti Erdoğan’dan Türk askerini geri çekmesini talep ediyor. Suriye’nin kuzeybatısında ise Türkiye ve Ankara’nın desteklediği muhalifler, Pentagon’un Rakka operasyonunda görmek istediği PYD’yi vuruyor. Türkiye Cumhurbaşkanı’nın üç temel hedefi var. Musul konusunda kullandığı dil, soydaşlığa vurgu yaparak eski Osmanlı toprakları üzerindeki söz hakkı iddia etmek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Sünni nüfusun çoğunlukta olduğu Musul’un İran destekli Şii milisler tarafından kontrol edilmesine karşı çıktıklarını ifade etmişti. Burada amaç aşırı milliyetçi oyları etrafında kenetleyerek gelecek yıl bahar aylarında Putinvari bir başkanlık sistemini getirecek referandum için güç toplamak. Erdoğan ayrıca Sünni Türkiye’nin İran destekli Şii milisleri durdurup, nüfusunun önemli kısmı Sünni olan Musul’u kontrol etmelerini önlemek istiyor. Şii Bağdat hükümetine karşı Sünnileri destekleyip eski Musul valisi için özel bir ordu eğitmek, Irak’ın bölünmesini hızlandırmaktan başka bir işe yaramaz.Irak’ın düşebileceği bu durum, kendi etnik ve mezhepsel sıkıntıları olan Türkiye için de iyi bir haber olmaz.

Rakka harekâtı nasıl şekillenecek?

Türkiye’nin ikinci temel amacı ise PKK ve PYD’nin ilerleyişini durdurmak. Ankara, Suriyeli Kürtlerin IŞİD’le savaşı ve ABD hava desteğini kullanarak Türkiye sınırında bir devlet yapılanması oluşturmasıyla PKK’nın artan eylemlerinin ilişkili olduğunu düşünüyor.

YPG savaşçıları Rakka’ya, Türkiye destekli muhaliflerden daha yakın

Öte yandan PKK da Irak’ta Kandil’deki merkezinden, Musul’un güneyine ve batısına yayılmış durumda. PYD Menbic’i IŞİD’den alınca Türkiye Ağustos ayında Suriye’ye girmişti. Erdoğan, Türkiye’nin ve müttefik yerel güçlerin Rakka’ya yöneleceğini söylüyor. NATO üyesi Türkiye ABD’nin Suriye’deki müttefiki olan Kürtlerle savaşırken Pentagon’un herhangi bir Rakka harekâtı planlaması çok zor.

‘Her şey başkanlık için mi?’

Türkiye’nin bölgede askeri anlamda daha aktif hale gelmesinin üçüncü nedeni de büyük ihtimalle hem içeride hem de dışarıda askeri güç gösterisi yapmak. Ne de olsa, Temmuz ayındaki başarısız darbe girişimi, ordunun komuta kademesinin önemli kısmının bir tarikatın emrinde olduğunu göstermişti. Erdoğan’ın sorumsuz politikaları ve dengesiz açıklamaları güvenilir bir müttefikin atacağı adımlar değil. Elbette Türkiye’nin AB ve ABD’den dayanışma talep etme ve Kürtlerin emellerini ne ölçüde desteklediklerini sorgulama hakkı var. Bu talep, müttefik olmanın bir parçası. Ancak Erdoğan’ın yaptığı şey, her şeyi araçsallaştırıp tüm yetkileri tek elde toplayan bir başkanlık sistemine geçiş için kullanmak. Temmuz’daki darbe girişimi de, bu amaca ulaşmasını kolaylaştırmış olabilir.”

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here