İdlib’de arındırılmış bölgenin anlamı ve belirsizlikleri?

İdlib’de silahtan arındırılmış bölge: Erdoğan ve Putin’in anlaşması ne anlama geliyor? BBC’nin araştırmasını aktarıyoruz.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Suriye’nin İdlib kentinde hükümet ile silahlı muhalif örgütlerin elindeki kesimler arasında silahtan arındırılmış bir bölge kurulmasına karar verdi.

Silahtan arındırılmış bölge nedir?

Putin ve Erdoğan, dün Rusya’nın Soçi kentinde yaptıkları görüşmenin ardından düzenledikleri ortak basın toplantısında üzerinde mutabık kaldıkları anlaşmanın ayrıntılarını açıkladı.

Buna göre, 15 Ekim tarihine kadar İdlib’de silahlı muhalif örgütler ile Suriye ordusu arasındaki temas hattında 15-20 kilometre genişliğinde silahtan arındırılmış bir bölge kurulacak.

Putin tarafından “radikal düşünceye sahip” gruplar olarak nitelendirilen El Nusra Cephesi gibi örgütlerin, oluşturulacak bu silahsız bölgeden çıkmaları öngörülüyor.

10 Ekim tarihine kadar tüm silahlı muhalif örgütlerin ellerindeki füze sistemleri, top ve tank gibi ağır silahları bölgeden çekmeleri planlanıyor.

Türk ve Rus ordusuna bağlı birliklerin, silahtan arındırılmış bölgede devriye gezmeleri de üzerinde anlaşmaya varılan bir diğer nokta oldu.

Türkiye, bu anlaşmanın muhalif grupların bulundukları yerlerde kalmaya devam etmelerini sağlayacağını ve bunun karşılığında da Rusya ile birlikte belirleyecekleri “radikal grupların” bu alanda faaliyet göstermesinin engelleyeceğini söylüyor.

İki liderin üzerinde anlaşmaya vardığı bir diğer konu da İdlib üzerinden geçen Halep-Lazkiye arasında M4 ve Halep-Hama arasındaki M5 otoyolların yeniden trafiğe açılması.

Bu anlaşma ne anlama geliyor?

Bu anlaşma, en azından bir süreliğine Suriye ordusunun beklenen İdlib operasyonunun ertelenmesine neden oldu.

Putin ile Erdoğan’ın düzenlediği basın toplantısının ardından bir açıklama yapan Rusya Savunma Bakanı Sergei Şoygu, İdlib’e askeri bir operasyon düzenlenmeyeceğini söyledi.

Türkiye, İdlib’e askeri bir operasyon düzenlenmesine karşı çıkıyor ve bunun “felaket” olacağını belirtiyor.

Türkiye ayrıca, İdlib’de bulunan cihatçı örgütlerle “ılımlı” olarak nitelendirdiği muhalif silahlı grupların birbirinden ayrıştırılarak, cihatçılara yönelik nokta atış operasyon yapılmasını öneriyordu.

Erdoğan ile Putin’in vardığı anlaşmada, iki ülkenin “radikal örgütleri” birlikte tespit etmesi ve diğer silahlı muhalif grupların da oldukları yerde kalması öngörülüyor.

Anlaşma kapsamında yer alan bir diğer konu da Türkiye’nin önerisi ile İdlib üzerinden geçen Halep-Lazkiye ve Halep-Hama otoyolların yılsonuna kadar yeniden trafiğe açılması.

Böylece başkent Şam ve Suriye hükümetinin en güçlü olduğu yerlerden Lazkiye ile ülkenin en büyük kentlerinden Halep arasında kesintisiz ulaşım sağlanmış olacak. Bu, Suriye hükümeti açısından kritik önem taşıyan bir gelişme.

Rus basını da bu anlaşmanın silahlı muhalif grupların kimyasal saldırı düzenleyerek, suçu Suriye ordusuna atıp hükümete yönelik bir uluslararası müdahale riskini ortadan kaldırdığını söylüyor.

Anlaşmayla ilgili belirsizlik taşıyan noktalar neler?

Yapılan yorumlarda, anlaşma genel anlamda olumlu bulunsa da uygulamaya dair bazı soru işaretlerinin bulunduğu belirtiliyor.

Bunların başında anlaşmanın kapsadığı alanın sınırları geliyor. Liderler, yaptıkları açıklamalarda silahsız bölgenin nereleri kapsayacağına dair herhangi bir bilgi vermedi.

Bir eyalet olan İdlib’in aynı adı taşıyan en büyük şehrinin silahsız bölgeye dahil olup olmadığı henüz bilinmiyor. Dahil olması halinde, bu, bölgenin büyük kısmı kontrolü altında tutan cihatçı örgütlerin İdlib şehrinden çekilecekleri anlamına geliyor.

Anlaşmaya dair bir diğer belirsizlik de “radikal düşünceli” olarak nitelendirilen grupların çekilme ve silahlı örgütlerin ellerindeki ağır silahları oluşturulan bölgeden çıkarma süreçleriyle ilgili.

Bu grupların anlaşmanın bu kısmı kabul edip etmeyecekleri ve etmemeleri halinde bunun nasıl gerçekleştirileceği de ortaya çıkan bir diğer soru işareti.

Ayrıca, “radikal grupların” Türkiye ile Rusya tarafından birlikte tespit edileceği açıklandı. Bu tanımlamanın nasıl yapılacağı ve bu sürecin nasıl ilerleyeceğine dair ayrıntılar da henüz bilinmiyor.

Bir diğer konu da silahtan arındırılmış bölgenin dışında kalan alanlarda Rusya ve Suriye ordusunun hava operasyonları düzenleyip düzenlemeyecekleri.

Rusya Savunma Bakanı Şoygu, İdlib’e askeri operasyon düzenlenmeyeceğini açıkladı. Ancak bunun Suriye ordusu tarafından bir süredir beklenen büyük operasyonu mu, yoksa hava operasyonları da dahil her türlü askeri müdahaleyi mi kapsadığı sorusu da gündeme getirilen bir diğer konu. (BBC)

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

eleven + 5 =