Olimpiyat ateşi!

Olimpiyat oyunlar yaklaşırken ondan ayrı düşünülemeyen ateş’te ülkeleri gezdikten sonra olimpiyat yapılacak ülkenin şehrine varır, açılışta o ateş ile olimpiyat oyunları boyunca devam edecek büyük meşale yanar.

Olimpiyat oyunları Yunanistan’da başladığı kabul edildiği için ateş oradan yola çıkar, çıkış noktası hep aynıdır ama her olimpiyat yeri ayrı olduğu için her seferinde farklı rota izler. Modern olimpiyat oyunlar, 1896 yılından beri zaman zaman kesintiye uğramış olsa da yapılır, peki, olimpiyat bayrağı ve ateşi ilk defa ne zaman kullanılmıştı?

Öncelikle bayrağı konusunda kısaca bilgi vereyim; her bir halkası bir kıtayı sembolize eden bayrak 1914 yılında kabul edilmiş, fakat araya giren birinci dünya savaşı nedeniyle ilk defa 1920 yaz olimpiyatlarında Belçika Anvers şehrinde kullanılmıştır.

“En önemlisi kazanmak değil, katılmaktır” sloganı modern olimpiyat oyunlarının sloganıdır. Orada amaç sporculara; kazanmak değil, elinden gelen en iyisini yap demektedir, elbette bu söz soğuk savaşı ile yok sayılmıştır, bloklar arası yarışa dönüşmüştür.

Olimpiyat oyunlarının yeniden canlandırılmasındaki temel içgüdü neydi ve neden olimpiyatlar külleri arasından yeniden doğdu?

“1892’de Paris Sorbonne Üniversitesi’ndeki bir konuşması sırasında Fransız Baron Pierre de Coubertin uluslararası spor organizasyonu fikrini öne sürdü. Coubertin, 1870-71 yıllarındaki Fransa-Almanya savaşında Fransa’nın yenilgi nedenini ülkede fiziksel eğitimin verilememesi olarak görüyordu. Spor eğitimini ve spor kurumlarını güçlendirerek ülkede sporu yaygınlaştırmak ve spordaki rekabetin gerçek savaşları önleyebileceğini savunuyordu. 23 Haziran 1894’te Coubertin önderliğinde Uluslararası Olimpiyat Komitesi 13 ülke ve 79 temsilci ile ilk kez toplandı ve Olimpiyat Oyunlarının yeniden düzenlenmesine ve ilk olimpiyatların 1896’da Atina’da düzenlenmesine karar verdi.”

Bu kadar bilginin içinde meşale ile ilgili bir şey okuyamadınız değil mi, evet bilinçli olarak meşaleyi sona saklayayım dedim, çünkü nedense bu konuda bilgiler gözden kaçırılır, bir çok şehirde neden meşaleye karşı saldırı olduğu konusunda bilgisizlik propagandası yapılır. Her saldırının arkasında bir protesto vardır, o protestoyu anlayabilmek için başlangıcına göz atmakta yarar vardır.

1936 olimpiyatları denilince gözünüzde bir şey canlanmayabilir, fakat konuyu okudukça bildiğiniz bilgiler olduğunu görebilirsiniz, en azından bir çok belgesel kanalında ya da filmde 1936 olimpiyatları hakkında bir görüntüye mutlaka karşılaşmışsınızdır.

1 Ağustos günü Adolf Hitler Berlin şehrinde muhteşem bir organizasyon ile oyunları açmıştır. Almanya’nın yeni gücünü göstermek için bu açılışa özel önem vermiştir. O güne yapılan oyunlardan farklı bir şey olmasına özellikle özen gösterilmiş ve Yunanistan’dan doğan oyunu ora ile Almanya arasında bir ilişki kurulması için ilk defa olimpiyat ateşini kullanmıştır. Bugün saldırıya uğrayan meşale işte Hitler’in ilk defa yaktığı meşaledir. Yunan kültürü Avrupa kültürünün temelini oluşturmaktadır, Makedon kralı İskender gibi dünyaya hiza verecek gücü sembolize etmektedir. Hitler kullandığı semboller, ışık oyunları, sporcular ile dünyaya mesajlar verirken, daha çok insanın bu oyunu seyredebilmesi ve görmesi için ilk defa film olarak kayıt altına aldırmıştır. Hitler bütün dünya sinema salonlarında gösterilecek kayıtları yaptırarak iki dalda ilki hayata geçirmiştir. Propaganda aracıdır spor ve güç gösterisinin arenası olmuştur. Fakat bu olimpiyatta isteklerinin büyük bölümüne ulaşan Hitler’i Amerikalı siyahi atlet Jesse Owens hayal kırıklığına uğratmış ve Alman sporcular o yarışta altın madalya alamamıştır. En aşağı ırk olarak gördüğü siyah bir sporcu beyaz ırkı ve üstelik bir Almanı geçmiştir.

Hitler dünyaya verdiği mesaj kısa süre sonra Varşova üzerine gönderdiği uçaklar ile karşılığını bulmuştur.

Olimpiyat ateşi değişik zamanlarda protestolar ile karşılaşır, bugünlerde Londra’da bir genç tarafından söndürülmek istendi. İşte bu protestonun temelinde ikinci dünya savaşını başlatan ve soykırım yapan bir faşizmin protestosudur.

Dünya gençliğini çağırıyorum! Yazısı ile başlayan bir olimpiyat meşalesi aslında gençliği nereye sürükleyeceği ve hedefinin ne olduğu milyonlarca ölülere bakarak anlam kazanır.

İsmail Cem Özkan

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

10 + nineteen =