Sultanhanı Kervansarayının restorasyonunda bir skandal daha!

YUSUF YAVUZ / AÇIK GAZETE –  Aksaray Sultanhanı Kervansarayındaki restorasyon çalışmaları sırasında iş makineleriyle yapılan zemin kazısı sırasında ortaya çıktığı iddia edilen arkeolojik kalıntılar sır oldu…

Aksaray’ın Sultanhanı ilçesinde bulunan Anadolu’nun en büyük Selçuklu kervansarayındaki restorasyon sırasında iş makinesiyle yapılan kazı çalışmalarının görüntüleri ortaya çıktı. Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubad tarafından 1229 yılında yaptırılan Sultanhanı Kervansarayında 2017 yılında başlatılan restorasyon kapsamında 800 yıllık tarihi yapıya kalorifer tesisatı, klozet ve zeminden ısıtma sistemi döşenmişti. Türkiye’nin UNESCO Dünya Kültür Mirası yedek listesinde bulunan İpek Yolu üzerindeki görkemli yapının kapalı bölümünde restorasyon sırasında iş makineleriyle kazıldığı ortaya çıktı. Zemine ısıtma sistemi döşemek için iş makineleriyle yapılan restorasyon kazısında arkeolojik kalıntıların ortaya çıktığı iddia edildi. Sultanhanı Kervansarayına düzenli olarak turist götürdüğünü söyleyen İspanyolca Rehberi Demet Köklükaya, “Mayıs başında gittiğimde zemin kazılmıştı. Taştan bir rölyefte bir insan figürünün ayak kısmını gördüm. Bir iki hafta sonra tekrar gittiğimde yerinde değildi. Bu sene inşaatın başında sadece işçiler var. Mimar ve restoratörleri hiç görmedim” iddiasını dile getirdi.

Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubad tarafından 1229’da yaptırılan Aksaray Sultanhanı Kervansarayı, yaklaşık 5 bin metrekarelik alanı kaplıyor. Açık ve kapalı bölümü, hamamı, mescidi ve taş işçiliğiyle dikkat çeken görkemli taç kapılarıyla Türkiye’deki en büyük Selçuklu kervansarayı olarak anılan 800 yıllık tarihi yapı her yıl yaklaşık 500 bin ziyaretçiyi ağırlıyor.

BELEDİYEYE KİRALANAN KERVANSARAY RESTORASYONA ALINDI

1960’lı yıllarda Vakıflar Genel Müdürlüğü eliyle onarılan ve harabe görünümünden kurtarılan kervansaraya yönelik ilgiyi fırsata dönüştürmek isteyen AKP’li Sultanhanı Belediyesi, tarihi yapıyı 29 yıllığına kiraladı. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın finansman desteğiyle 2017 yılında restorasyona alınan Sultanhanı Kervansarayı’ndaki onarım ve çevre düzenlemesi çalışmalarının sonuna gelindi.

KALORİFER, KLOZET VE ZEMİNDEN ISITMA SİSTEMİ DÖŞENDİ

Ancak Bekiroğlu İnşaat Restorasyon A.Ş. adlı firma tarafından yürütülen restorasyon çalışmaları kapsamında tarihi yapıya zeminden ısıtma sistemi, kalorifer tesisatı ve klozetli tuvaletler eklendi. Açık avlu kısmında bulunan revaklı bölümler cam ile kapatıldı.

KALORİFER TESİSATININ KURUL ONAYI YOK

Konuyla ilgili bilgisine başvurduğumuz Konya Vakıflar Bölge Müdürü İbrahim Genç, zeminden ısıtma sistemi, tuvaletler ve revaklı kısımlara eklenen doğrama ve camların koruma kurulunun onayıyla yapıldığını dile getirirken kalorifer imalatının ise kurulun onayından geçmeden uygulandığını dile getirdi.Genç, kaloriferlerle ilgili yeni proje hazırlandığını ve kurulun onayına sunulacağını da sözlerine ekledi.

BELEDİYE BAŞKANI SOLAK: ÇALIŞMALAR KURULUN ONAYIYLA YAPILDI

Tepki çeken restorasyon uygulamasıyla ilgili haberimizin ardından açıklama yapan Sultanhanı Belediye Başkanı Fahri Solak ise çalışmaların tamamının koruma kurulunun onayı ile yapıldığını savundu. DHA’ya konuşan Solak, “Kapalı mekanda, ahır kısmı 1400 metrekare ve burayı komple alttan ısıtma yaptırdık. Çünkü buraya gelen misafirler 20 dakikalığına gelmeyecek. 1 saat, 2 saat burada zaman harcayacak. Sultanhanı’na her gün yaklaşık bin turist geliyor. Kapadokya’ya ve Konya’ya giden turistler buraya uğruyor. Biz burayı canlı müze yapmayı düşünüyoruz. Burası kokudan girilmiyordu” görüşünü savundu.

KERVANSARAYIN ZEMİNİNİ İŞ MAKİNELERİYLE KAZDILAR

Ancak Sultanhanı Kervansarayı’nın restorasyonuyla ilgili skandallar kalorifer ve klozet ile sınırlı kalmadı. Tarihi yapının kapalı bölümünün zeminine ısıtma sistemi döşemek için iş makinesiyle kazı yapıldığı ortaya çıktı. Görgü tanıklarının aktardığına göre iş makineli zemin kazısını gören vatandaşlar ilgilileri uyardı ancak “küçük iş makinesiyle kazılıyor, bir sorun olmaz” yanıtını aldılar.

İNSAN FİGÜRLÜ RÖLYEF VE MERMER PARÇALARI SIR OLDU

Bunun üzerine vatandaşlar kervansaraydaki iş makineli kazı çalışmalarını görüntüleyerek kayıt altına aldı. İş makineli restorasyon kazısının tanıklarından biri olan Tur Rehberi Demet Köklükaya ise “Mayıs başında gittiğimde zemin kazılmıştı. Taştan bir rölyefte bir insan figürünün ayak kısmını gördüm. Roma dönemine benzetilebilecek bir kaç mermer parçası da vardı. Bir iki hafta sonra tekrar gittiğimde yerinde değildi. Bu yıl inşaatın başında sadece işçiler var. Mimar ve restoratörleri hiç görmedim” diye konuştu.

‘KERVANSARAY ZAMAN KAPSÜLÜNDEN GÜNÜMÜZE ULAŞMIŞ GİBİYDİ’

Kervansarayın taç kapısının üzerine taşıyamayacağı ağırlıkta malzeme yerleştirildiğini de dile getiren Köklükaya, “Ben İspanyolca rehberiyim ve 1987 yılından bu yana bölgeye turist götürüyorum. Sultanhanı Kervansarayı, İpek Yolu üzerinde Anadolu turu yapan tüm grupların ziyaret ettiği çok önemli bir örnekti. Ancak bu gidişle müze niteliğini yitirecek gibi. Daha önce zaten restore edilmiş bir yapıydı ve çok da sağlamdı. Belki ortadaki mescit yapısında birkaç aşınmış yer vardı. Ama kervansaray zaman kapsülünün içinden günümüze ulaşmış bir mekan gibiydi” ifadelerini kullandı.

‘TUR FİRMALARIN BU HALİYLE SULTANHANI’NI LİSTEDEN ÇIKARIR’

Turizm cazibesi yaratmak adına yapılan restorasyonların turizme de zarar verdiğini dile getiren Köklükaya, “Ortada 13. yüzyıldan kalma bir tarihi eser vardı. Ancak şu anki durumu korkunç. Bu hat üzerinde bu şekilde gösterebileceğimiz başka bir kervansaray örneği yok. Gruplara Selçuklu dönemi eseri olarak hep bu yapıyı örnek veriyorduk. Yakınında bir de Ağzıkarahan vardı ancak yeni yol ile birlikte oraya da uğranılamıyor. Gidilse de hep kapalı. Konya’da Horozlu Han vardı onu da restore ettiler ve şimdi bir bütünlüğü kalmadı. Artık Horozlu Han’ın kervansaray olarak gösterilebilecek bir dokusu yok. Her yerde restorasyon var. Gördüğümüz zaman artık ‘eyvah, keşke yapmasalar’ diyoruz. Doğru dürüst yapılan hiç bir yer yok. Bu haliyle çoğu tur firması Sultanhanı Kervansarayını listesinden çıkarır” görüşünü dile getirdi.

SULTANHANI’NDAN MÜZEYE GELEN YENİ BULUNTU YOK

Sultanhanı Kervansarayının restorasyonu sırasında yapılan iş makineli zemin kazısında ortaya çıktığı iddia edilen arkeolojik kalıntıların akibetinin ne olduğu bilinmiyor. Zemin kazısı sırasında Aksaray Arkeoloji Müzesine bir ihbarda bulunulduğu ancak tarihi yapıyla ilgili sorumluluğun Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nde olduğu için bir işlem yapılamadığı kaydediliyor. Sultanhanı Kervansarayı’ndan bu yıl içerisinde müze envanterine kaydedilen bir buluntu olmadığı da edindiğimiz bilgiler arasında.

GÖZLER KONYA KORUMA KURULUNDAN GELECEK AÇIKLAMADA

Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nün Aksaray Sultanhanı Kervansarayında yapılan skandallarla dolu restorasyon ve iş makineli zemin kazısı sırasında arkeolojik bir eser bulunup bulunmadığı, bulunduysa akibetinin ne olduğu konusunda açıklama yapması bekleniyor.

 

Önceki haberTarih ve doğa katliamına yol açacak otoyol projesine yargıdan iptal kararı!
Sonraki haberBakanlık kervansarayda kalorifer ve klozeti uygun gördü!
Yusuf Yavuz
YUSUF YAVUZ (GAZETECİ-YAZAR) Isparta, Sütçüler'de doğdu. 1990’da edebiyatla ilgilenmeye başladı. Deneme ve inceleme tarzındaki ilk yazıları 1996 yılında 'Atatürkçü Ses' Dergisi’nde yayımlandı. Aynı yıl yerel ölçekte yayın yapan kanallarda 'Dönence' başlıklı radyo ve televizyon programları hazırlayıp sundu. 1999 yılında Antalya'da kurulan Müdafaa-i Hukuk Dergisi’nde yazmaya başladı. 2001’de Gazete Müdafaa-i Hukuk’ta Muhabir-Temsilci olarak görev aldı. Daha sonra adı 'Yeniden Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk' olan dergiyle bağını temsilci-yazar olarak sürdürdü. 2001-2007 yılları arasında Kaş Kitap Şenliğini organize ederek başta çocuklar ve gençler olmak üzere yöre insanının kültür, sanat ve edebiyat çevreleriyle buluşmasını sağladı. 2005 yılında Muğla ve Antalya arasındaki sahil bandında yaşanan yabancılara toprak satışına ilişkin yaptığı araştırmalar önemli etkiler yarattı. Deneme, inceleme, röportaj, düz yazı, haber ve yorumları; Cumhuriyet Akdeniz, Odatv, Yeni Harman, Edebiyat ve Eleştiri, Yolculuk, Evrensel, Atlas, Magma, Aydınlık, Birgün, Açık Gazete gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı. Antalya merkezli VTV Televizyonunda, Pelin Gel Ağan'la birlikte 'İki Ağaç İçin' adıyla 16 bölümden oluşan bir program hazırlayıp ve sundu. Kanal V Televizyonunda, Biyomühendis Çağlar İnce ile birlikte, Yörük kültürünü ve tarihsel köklerini ele alan 'Islak Çarıklar' adlı belgesel haber programı hazırlayıp sundu. Araştırma yazılarından bazıları, 'Yer Bize Çimen Verdi' ve 'Darağacına Takılan Düşler' adıyla belgesel filmlere de konu olan Yavuz, şu sıralar 'Islak Çarıklar' adlı bir belgesel haber programı için çalışmalarını sürdürüyor. Ağırlıklı olarak arkeoloji, çevre, kentsel dönüşüm ve tarım konularını ele alan çalışmalar yapmayı yazılı ve görsel medyada sürdüren Yavuz, yıkım politikalarıyla tarımdan hayvancılığa, kültürden mimariye kırsal yaşamın dönüşümünü ele alan araştırma yazılarıyla tanınıyor. Ziraat Mühendisleri Odası Basın Ödülü, Çağdaş Gazeteciler Derneği Belgesel ödülü, Türkiye Ziraatçılar Derneği Tarım ödülü, Kubaba Derneği kültür hizmeti ödülü'nün yanı sıra Türkiye Ormancılar Derneği gibi çeşitli meslek odası, kurum ve kuruluşlar tarafından ödüle layık görülen Gazeteci Yusuf Yavuz, Likya'dan Teke yöresine uzanan coğrafyadaki su kültürüne ilişkin uluslararası bir sanat projesinin de danışmanlığını ve metin yazarlığını üstleniyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.