Türk resmi Nuri İyem’i kaybetti

Türk resminin ustalarından Nuri İyem bugün 90 yaşinda vefat etti. İyem, özellikle Anadolu kadınları portleri ile tanınıyordu.

Modern Türk resminin oluşmasında önemli bir rol oynayan İyem, Türk resim tarihinin son 60 yılına damgasını vuran ressamlardan biriydi. Cumhuriyet tarihinin toplumsal, siyasal ve kültürel gelişimini kırsal yöre insanları perspektifinden yansıttı. Özellikle, iri açılmış gözleriyle yaşamın kaygılarını yansıtan Anadolu kadınları portleri onun üzerinde en çok yoğunlaştığı konuydu.

Babası sağlık memuru olduğu için, çocukluğunun geçtiği Mardin, Diyarbakır ve diğer Doğu Anadolu illerindeki yaşam onun sanatını şekillendirdi. Uluslararası olmanın tek yolunun ulusal olmaktan geçtiğini söyleyen İyem, Anadolu gerçeğini Batı sanatından taşıdığı üslublarla geliştirdiği kendine özgü bir tazla görselleştirdi.

Nuri İyem 1915 yılında İstanbul Aksaray’da doğdu. 1933’te şimdiki adı Mimar Sinan Üniversitesi olan İstanbul Güzel Sanatlar  Akademisine girdi. Orada Nazmi Ziya, İbrahim Çallı ve Hikmet Onat atölyelerinde çalıştı. Akademiden mezun olduktan sonra 2. Dünya Savaşı’nın bunalımlı yıllarında toplumsal gerçekçi sanat anlayışını Türk resmine taşıdı. Birlikte sergi açtığı Turgut Atalay, Selim Turan, Avni Arbaş, Kemal Sönmezler, Abidin Dino, Agop Arad, Mümtaz Yener ile birlikte ‘Yeniler Grubu’nu kurdu.

Çevre, insan sevgisi, toplumsal yaşam ve doğanın sanatına konu olduğu İyem, bir süre Tünel Asmalımescit Sokağı’nda bir apartmanın çatı katında resim dersleri verdi. Bu atölyede çalışanlar ‘Tavanarası Ressamları’ adıyla toplu sergiler açtı.

1946’dan sonra 1950’lerin sonlarına kadar Anadolu gerçeğinden etkilenen iç gerçeğini yansıttığı soyut resimler yaptı. Renk ve kompozisyon uyumunda gösterdiği denge ile, soyut ifadenin de Türkiye’de önde gelen isimlerinden biri oldu.

Daha sonra yine figüratif anlatıma dönen İyem, birkaç mimari yapıya duvar resimleri de yaptı. 6 bine yakın eser veren İyem yarın toprağa verilecek.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.