Endonezya’da seçim yılı

Bunlardan ilki 9 Nisan’da yapılacak Milletvekili seçimi. İkincisi ise 9 Temmuz’da yapılacak Başkanlık seçimi.

Yeni Düzen sonrasında bu yıl 4. yapılacak olan Yasama seçimi için 18 milyonu ilk kez oy kullanacak gençler olmak üzere 186 milyon kişinin oy vermesi beklenmekte. Bu oylar meclisde 560 milletvekilini ve dolayısıyla da yeni başkan adayını belirleyecek. Yasaya göre toplam oyun yüzde 25’ini ya da meclisdeki 560 sandalyenin yüzde 20’sini alan partiler Başkanlık seçimi için aday gösterebiliyor. Başkan Susilo Bambang Yudhoyono Başkanlıkta ikinci dönemi yürüttüğü için Anayasaya göre 3. kez aday olamıyor.

Endonezya’da Yüksek Seçim Kurulu tarafından seçime katılması onaylanan 12 siyasal parti bulunmakta, Açe bölgesinde bunlara ek olarak 3 yerel parti daha var. Baskan Yudhoyono’nun partisi Demokratik Parti ve Golkar partisi su anda meclisde en fazla sandalyeye sahip büyük partiler. Milletvekili seçimi sonrasında büyük partilerden birisi yeterli çoğunluğu sağlayamazsa başkan adayı göstermek zorlaşıyor. Bu durumda aday gösterebilmek için küçük partilerle koalisyona gitmek gerekiyor.

Endonezya siyasal sistemi yeterli her bireyin Başkan ve başkan yardımcığına aday olmasına izin veriyor. Emekli generalden akademisyene, iş adamından müzisyene kadar her türlü meslek erbabı aday olabilir. Önemli olan sandalye sayısına gore 2 veya daha fazla partiden aday gösterilmiş olmak.

Başkan seçildikten sonra çalışacağı bakanları kendisi atıyor. Bakanlar da meclisten olabildiği gibi meclis dışından da olabilir. Hükümette toplam 34 bakanlık bulunmakta.

Önümüzdeki seçim için Anayasa Mahkemesi siyasi partilerin kadın adaylara öncelik vermesi gerektiği yönündeki kararını açıkladı. Aslında 2012 Yasama Seçimi Kanunu partilerin, seçime katılabilmek için yüzde 30 oranında kadın aday kontenjanı doldurmasını zorunlu kılıyordu. Siyasi partiler, yeterli kadın aday bulamayıp, kotayı dolduramadıklarından şikayet ederek itiraz etmişlerdi.

1 aydan az bir zaman kalan Yasama seçimi için kampanya 16 mart Pazar günü gösterişli bir açılışla başladı. Gözalıcı şekilde süslenmiş seçim arabaları Cakarta’nın merkezinden başlayarak şehirde turlar attı ve kampanyanın başladığını karnaval havasında ilan etti. Bundan sonraki 3 haftalık süre zarfında siyasi partiler ülkenin her tarafında açık hava toplantıları, mitingler düzenleyip, reklam yapabilecek. Su anda milletvekili adayları seçim bölgelerine dağılmış durumda. Seçime 1 hafta kala kampanya yasağı tekrar başlayıp, sessiz döneme girilecek.

Başkanlık seçimi

Milletveki seçimi yapıldıktan sonra sıra 9 Temmuz’da Ramazan ayına denk gelen başkanlık seçimine gelecek. Oruç ayına denk gelmesinin kampanya hızını yavaşlatabileceğinden endişe edilmekte.

Normalde başkanlık seçimi için siyasi partilerin başkan adayını Mayıs ayı sonunda açıklaması bekleniyordu ki bazı partiler bu süreyi beklemeden adayını açıkladı. Hanura partisi adayı Wiranto, Gerindra partisi başkan adayı ise aynı zamanda parti başkanı olan Prabowo Subianto, üçüncü, en popüler ve beklenen aday ise Demokratik Mücadele Partisi adayı, şu andaki Cakarta Valisi.

Surakarto kenti Belediye Başkanlığı ile başlayıp 2012 yılında Cakarta’ya Vali olan, çalışkanlığı ve halka yakınlığı ile tanınan basının kısaca Jokowi dediği Joko Widodo’nun başkanlığa adaylığı Cumartesi günü resmi olarak açıklandı.

Endonezya’nın ilk devlet başkanı Sukarno’nun kurduğu Demokratik Mücadele Partisi’nden aday gösterilen Jokowi’nin adaylığı bir süredir gündemde fakat kesin değildi. Daha önce 3 kez başkan adayı olup kazanamamayan Sukarno’nun kızı 67 yaşındaki Megawati uzun bir süre kendi adaylık ihtimalinden bahsetti, basında adından sık sık söz ettirdi. Ancak sonunda 4. kez aday olmayacağını, Cakarta Valisi Jokowi’nin partisinin başkan adayı olduğunu ilan etti. Bu kararı ile bir çok kişiyi şaşırtmakla beraber gönüllerini de kazandı. Zira partilinin gönlü Vali Jokowi’nın adaylığından yanaydı. Aday açıklamanın ardından Vali Jokowi ile beraber babasının mezarını ziyarete gitti, sanki onun da onayını almış oldu.

Medya dostu olarak bilinen ve yabancı yatırımcılar tarafından da çok sevilen Jokowi’nin adaylığının açıklanması piyasalarda olumlu bir etki yaratı ve Rupiah son 6 aydır en yüksek seviyesine ulaştı.
Vali Jokowi partisinin seçim kampanyasında yasa gereği ancak haftasonları boy gösterebilecek.
Yasama seçimleri için miletvekili adaylarını tam tanımadıklarından dert yanan halk ise daha çok başkan adaylarını önemsediklerini saklamıyor. Popüler Vali’nin adaylığının kesinleşmesinden son derece memnun görünen halk dört gözle diğer adayların açıklanmasını bekliyor.
Zira son dakikada partiler sürpriz yapıp, beklenmedik kişileri aday gösterebiliyor. Şimdiki Başkan Emekli General Susilo Bambang Yudhoyono adı hiç ortada yokken seçime kısa bir süre kala aday olmuş ve sempatikliği ile kısa zamanda dikkatleri üzerine çekerek seçimi kazanmış, yakında başkanlıkta ikinci dönemini yani 10 yılını tamamlayacak. Geçtiğimiz günlerde başkanlık günlerindeki anılarını yazdığı 900 sayfalık kitabı ‘Her zaman bir seçenek vardır’ piyasaya çıktı ve raflarda yerini aldı.
2014 yılına seçim heyecanı ile giren Endonezya Pazar günü başlayan seçim kampanyası ile renkli günler ve çeşitli sürpizlere gebe gibi görünüyor. Bizi ise kendi seçimimizde oy kullanamayacak olmanın burukluğu sarmış durumda.

_________________

* gjtozkoparan@gmail.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

7 − 2 =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.